Know Your Customer – KYC – Poznaj swojego klienta

Poznaj swojego klienta (KYC) to istotna procedura, która ma na celu identyfikację i weryfikację klientów, a także ocenę ich wiarygodności i ryzyka związanego z realizacją transakcji finansowych. Wdrażana jest m.in. przez banki i inne instytucje finansowe, aby zapewnić zgodność z przepisami prawa oraz działania na rzecz przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowania terroryzmu i innych nadużyć finansowych. KYC pełni istotną funkcję zarówno w ochronie interesów firm, jak i w zapewnieniu bezpieczeństwa finansowego dla klientów oraz przeciwdziałaniu potencjalnym zagrożeniom.

Procedura KYC obejmuje gromadzenie informacji o klientach, weryfikację danych osobowych, potwierdzanie tożsamości, a także analizę źródeł pochodzenia środków finansowych i profilowania ryzyka. Implementacja skutecznych procedur opiera się na zrozumieniu celów transakcji oraz na przestrzeganiu zasad określonych przez różne regulacje, takie jak FATF, FATCA, EBA (EUNB) czy lokalnej ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i RODO. Dobre praktyki pomagają również w zarządzaniu ryzykiem i bezpieczeństwem, na co każda firma powinna zwrócić szczególną uwagę na ich właściwą realizację.

Kluczowe informacje warte zapamiętania:

Reklama
  • Procedura KYC odgrywa kluczową rolę w identyfikacji i weryfikacji klientów oraz zapewnieniu bezpieczeństwa transakcji
  • Regulacje, takie jak FATF, FATCA, EBA (EUNB) i RODO umacniają znaczenie KYC w przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu
  • Zarządzanie ryzykiem i bezpieczeństwem poprzez wdrożenie procedury KYC jest istotne dla bezpieczeństwa banków, instytucji finansowych oraz ich klientów

O co chodzi w procedurze Know Your Customer?

Czym jest KYC? Procedura KYC (ang. Know Your Customer, Know Your Client), znana również jako Poznaj Swojego Klienta (PSK), to proces, który muszą przeprowadzać wszystkie banki oraz instytucje finansowe. W ramach procedury, instytucje finansowe są zobowiązane do przeprowadzenia procesu identyfikacji klientów.

KYC polega na zbieraniu danych osobowych oraz innych informacji na temat klientów, takich jak dane identyfikacyjne (imiona, nazwisko, PESEL, adres). Następnie następuje potwierdzenie wiarygodności klientów oraz uzyskanie informacji na temat pochodzenia źródeł ich dochodów i pochodzenia majątku, które są niezbędne do przeprowadzenia transakcji zgodnie z obowiązującymi przepisami przeciwdziałania praniu pieniędzy, czyli ustawą z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Uzyskane przez instytucje finansowe informacje na temat swoich klientów stanowią podstawę oceny ryzyka, jakie dany klient może stanowić dla banku, czyli służy opracowaniu profilu ryzyka klienta. które jest kluczowe w ocenie ryzyka związanego z utrzymywaniem relacji biznesowych. Dzięki tym informacjom banki są w stanie lepiej ocenić swoich klientów, zarządzać zagrożeniami związanymi z praniem pieniędzy oraz wspierać działania państwowych organów ścigania w zwalczaniu tego zjawiska.

Reklama

Instytucje finansowe muszą przestrzegać procedury w celu ograniczenia ryzyka nadużyć finansowych oraz zapewnienia, że wszystkie działania są zgodne z prawem. W przypadku jej nieprzestrzegania przez bank lub inną instytucję finansową może to prowadzić do grzywny, sankcji administracyjnych, a także odpowiedzialności karnej.

Rola KYC w instytucjach finansowych

Know Your Customer odgrywa kluczową rolę w świecie finansów, a wszystkie instytucje finansowe, w tym banki, muszą przestrzegać tej procedury w celu zapewnienia bezpieczeństwa oraz redukcji ryzyka. KYC polega na identyfikacji, weryfikacji i ocenie wiarygodności klientów, a także monitorowaniu ich zachowania w celu zapobiegania nadużyciom i oszustwom.

W Polsce, podobnie jak na całym świecie, instytucje finansowe są zobowiązane przestrzegać przepisów dotyczących KYC oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML). Wdrożenie tych regulacji zwiększa bezpieczeństwo transakcji oraz chroni banki przed nieuczciwymi praktykami biznesowymi.

Reklama

KYC ma także za zadanie ułatwić instytucjom finansowym zrozumienie profilu ryzyka klienta oraz monitorowanie zmian w ryzyku związanym z poszczególnymi klientami. Tym samym, banki są w stanie lepiej zarządzać swoimi zasobami oraz reagować na ewentualne zagrożenia.

W ramach procedury należytej staranności (Customer Due Diligence – CDD), instytucje finansowe zbierają informacje o swoich klientach, takie jak dane osobowe, źródła dochodów oraz rodzaj i cel realizowanych transakcji. Ponadto, oceniana jest również istniejąca i przyszła współpraca z klientem, co pozwala bankom dostosowywać swoje usługi do indywidualnych potrzeb i oczekiwań klientów.

W zależności od oceny ryzyka klienta procedura należytej staranności może być stosowana w formie uproszczonej (Simplified Customer Due Diligence – SCDD) lub rozszerzonej (Enhanced Due Diligence – EDD).

Reklama

W praktyce, przeprowadzanie procedury może wiązać się z koniecznością dostarczenia dokumentów przez klienta, takich jak dowód tożsamości czy zaświadczenia o dochodach. Wszystkie zebrane informacje są następnie analizowane, co pozwala na odpowiednią ocenę ryzyka związanego z danym klientem oraz kontrolę jego działalności finansowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Warto zauważyć, że procedura KYC ma na celu ochronę zarówno instytucji finansowych, jak i ich klientów. Dzięki temu, banki są w stanie dobrze poznać swoich klientów oraz ich oczekiwania, oferować usługi dopasowane do indywidualnych potrzeb oraz minimalizować ryzyko związane z działalnością finansową.

Zarządzanie ryzykiem i bezpieczeństwem

Wdrażanie procedury jest bardzo istotne dla organów regulacyjnych. Jednym z kluczowych aspektów procedury jest zarządzanie ryzykiem i bezpieczeństwem. Praktyka ta polega na monitorowaniu transakcji przeprowadzanych z klientami, ocenie ryzyka klienta, oraz zarządzaniu ryzykiem związanym z klientem. Przestrzeganie zasad ma na celu zmniejszenie ryzyka prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz innych nielegalnych praktyk.

Reklama

Implementacja procedury wymaga od banków i instytucji finansowych pozyskania szczegółowych informacji na temat klientów, takich jak ich tożsamość, źródło dochodów czy cele transakcji. Zgromadzenie tych informacji pozwala na ocenę ryzyka związanego z klientem.

Kolejnym etapem w zarządzaniu ryzykiem i bezpieczeństwem jest analiza i monitorowanie transakcji klientów. Analityczne systemy informatyczne pozwalają bieżąco kontrolować działania osób korzystających z usług finansowych. W efekcie można wykryć i zablokować podejrzane i nielegalne transakcje.

Ocena ryzyka klienta to dalszy element zarządzania ryzykiem. Polega to na przypisywaniu klientowi, danej instytucji finansowej stopnia ryzyka. Klienci o wyższym stopniu ryzyka będą podlegać dalszej ocenie specjalistów, którzy mogą monitorować ich transakcje i podejmować odpowiednie działania w przypadku podejrzanych operacji.

Reklama

Procedura KYC / PSK

Procedura Poznaj Swojego Klienta, to działanie mające na celu zidentyfikowanie i zweryfikowanie klientów oraz ocenę ich wiarygodności oraz ma na celu minimalizowanie ryzyka związanego z działalnością instytucji finansowych i niefinansowych. Jest wymagana przez banki oraz instytucje finansowe zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Warto zwrócić uwagę, że procedury KYC różnią się od przepisów AML, które dotyczą kontroli źródeł pochodzenia środków oraz samej weryfikacji dokonywanych transakcji. Działania związane z KYC skupiają się przede wszystkim na identyfikacji klientów i ocenie ich wiarygodności oraz dostatecznym poznaniu celów i pochodzenia środków finansowych.

Procedura może różnić się w zależności od firmy, jednak zasadniczo powinna być wieloetapowa i zawierać wszystkie wymienione zadania. 

Reklama
  1. Zbieranie informacji o kliencie CIP (Customer Identification Program) – polega na zbieraniu dokumentów potwierdzających tożsamość oraz inne istotne informacje o klientach, jak np. źródło dochodów czy strukturę własnościową. W przypadku osób fizycznych obejmuje zbieranie takich danych jak imię i nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, natomiast w przypadku firm są to m.in. nazwa i adres siedziby, rodzaj prowadzonej działalności, NIP oraz beneficjenci rzeczywiści. Istotnym elementem jest także oświadczenie o statusie PEP (osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne). Procedura polega na zbieraniu dokumentów potwierdzających tożsamość oraz inne istotne informacje o klientach, jak np. źródło dochodów czy strukturę własnościową. Następnie, instytucja finansowa dokonuje analizy ryzyka związanego z obsługą danego klienta.
  2. Weryfikacja informacji o kliencie CDD (Client Due Diligence) – proces ten może odbywać się w sposób automatyczny z wykorzystaniem zaawansowanych technologii informatycznych w zakresie analizy danych. Instytucja finansowa dokonuje analizy ryzyka związanego z obsługą danego klienta, co pozwala na podjęcie właściwych decyzji biznesowych i polega na weryfikacji dokumentów i informacji, które pozwolą stworzyć profil ryzyka dla klienta i umożliwią prowadzenie odpowiednich czynności, które będą zależne od stwierdzonego poziomu ryzyka uproszczone (dla niskiego ryzyka), standardowe lub wzmożone (dla wyższego ryzyka). Proces ten powinien zawierać sprawdzenie podmiotu na listach CRBR (Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych), PEP, sankcyjnych, ostrzeżeń KNF, w wykazie krajów o podwyższonym ryzyku oraz według klasyfikacji rodzaju prowadzonej działalności o podwyższonym ryzyku według kodów PKD. 
  3. Aktualizowanie informacji o kliencie – pozyskane informacje o kliencie muszą być stale weryfikowane, w trakcie prowadzenia z tym podmiotem transakcji, pod kątem ewentualnych zmian i w odpowiedni sposób zapisywane w dokumentacji klienta. Monitorowanie klientów umożliwia identyfikację nieprawidłowości, podejrzanych aktywności czy potencjalnych zbiegów okoliczności z zakresu prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Pozwala to na szybkie i sprawne reagowanie oraz podejmowanie adekwatnych środków zaradczych, minimalizując negatywne konsekwencje dla instytucji finansowej oraz jej klientów.

W praktyce, przeprowadzenie procedury w zakresie informacji o kliencie może obejmować takie czynności jak sporządzenie kopii dokumentu tożsamości, weryfikacji tożsamości w trakcie połączenia wideo (wideoweryfikacja), potwierdzenie klienta za pomocą logowania do posiadanych usług bankowych w innym banku, potwierdzenie źródła środków finansowych czy też ocena ryzyka związanego z klientem.

Dlaczego KYC jest ważne w walce przeciwko praniu pieniędzy

Pranie pieniędzy to działanie polegające na przeniesieniu nielegalnie zdobytych środków finansowych przez różnorodne operacje mające na celu wymazanie ich nielegalnego pochodzenia. Zastosowanie procedury Know Your Customer pomaga wykryć niecodzienne transakcje, które mogą być próbą ukrycia źródła pieniędzy.

Procedura odgrywa kluczową rolę w walce z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu i innymi przestępstwami finansowymi jest nieodłącznym elementem działań na rzecz zabezpieczenia systemu finansowego przed praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu.

W czasach, gdy globalny system finansowy staje się coraz bardziej złożony i narażony na nadużycia, procedury te stają się podstawowym narzędziem, które instytucje finansowe wdrażają, aby zapewnić bezpieczeństwo swoim klientom oraz monitorowanie ich operacji finansowych. Przez weryfikację tożsamości klientów oraz ich transakcji, instytucje finansowe są w stanie monitorować ruchy środków, które mogą być użyte do wspierania zagrożeń terrorystycznych.

Zapewnienie skutecznego wdrożenia procedur przez instytucje finansowe ma kluczowe znaczenie dla utrzymania stabilności i wiarygodności całego sektora finansowego.

Stosowanie zasad w celu minimalizowania ryzyka

Stosowanie zasad minimalizowania ryzyka pozwala instytucjom finansowym i niefinansowym na lepszą ochronę swojej działalności przed nielegalnymi działaniami klientów oraz utrzymanie reputacji oraz bezpieczeństwa na rynku.

Ważnym jest przede wszystkim przestrzeganie wszelkich obowiązków sprawozdawczych i regulacji prawnych. Przeprowadzanie regularnych audytów oraz aktualizacja wiedzy na temat przepisów dotyczących KYC/AML pozwala na utrzymanie wysokich standardów bezpieczeństwa i zgodności z przepisami.

Kolejnym elementem minimalizowania ryzyka jest systematyczne szkolenie personelu odpowiedzialnego za przeprowadzanie procedury. Wykwalifikowani pracownicy z odpowiednią wiedzą na temat zagrożeń oraz regulacji, są w stanie skuteczniej zidentyfikować i zminimalizować ryzyko związane z klientami.

KYC a ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Istotnym aspektem wprowadzenia procedur KYC są przepisy wynikające z ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Zgodnie z tą ustawą, instytucje finansowe oraz inne podmioty będące „instytucjami obowiązanymi” zobowiązane są do przeprowadzenia szczegółowej analizy ryzyka w celu identyfikacji klientów oraz monitorowania ich transakcji.

W Polsce procedura Poznaj Swojego Klienta stanowi kluczowy element systemu ochrony przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Wprowadzenie jej w firmach działających w sektorze finansowym wpływa na zwiększenie bezpieczeństwa transakcji, a tym samym ograniczenie ryzyka oszustw.

Proces ten pomaga instytucjom finansowym zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości, takie jak próby realizacji oszustw czy prania pieniędzy. W praktyce, podmioty obowiązane do stosowania procedury powinny opracować konkretne procedury wewnętrzne, uwzględniające m.in. określenie ryzyka, przygotowanie dokumentacji oraz regularne szkolenia pracowników. Dobre praktyki w tym zakresie przyczyniają się do budowania zaufania ze strony klientów oraz wzmocnienia wizerunku firmy jako odpowiedzialnej i transparentnej.

Stosowanie procedury ma za zadanie również realizację międzynarodowych standardów w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Polskie przepisy są zgodne z odpowiednimi dyrektywami Unii Europejskiej, co skutkuje lepszą współpracą międzynarodową w celu identyfikacji i zwalczania przestępczości finansowej.

KYC, FATF i FATCA

W świecie finansów konieczne jest zachowanie odpowiednich standardów w celu zapewnienia bezpieczeństwa transakcji i ochrony klientów. W tym celu wprowadzono procedurę Know Your Customer, która wywodzi się z rekomendacji opracowanych przez Financial Action Task Force (FATF) oraz z amerykańskiej ustawy FATCA.

FATF jest instytucją międzyrządową odpowiedzialną za tworzenie przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Organizacja ta wprowadziła 40 rekomendacji będących standardem dla krajów na całym świecie, które angażują się w walkę z nielegalną działalnością finansową. Realizacja tych zaleceń, w tym procedury KYC, pozwala na kontrolowanie ryzyka, identyfikację klientów oraz weryfikację ich tożsamości.

Z kolei FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act) to amerykańska ustawa mająca na celu zidentyfikowanie obywateli Stanów Zjednoczonych posiadających konta w zagranicznych instytucjach finansowych i sprawdzenie, czy dany obywatel płaci podatki od swoich zagranicznych zasobów. Pomimo swoich amerykańskich korzeni, wewnętrzne przepisy dotyczące FATCA wpłynęły również na międzynarodowy system finansowy, gdyż banki na całym świecie muszą przestrzegać tych regulacji, aby utrzymać relacje z amerykańskimi instytucjami finansowymi.

Warto zwrócić uwagę, że procedura KYC nie jest jednorazowym działaniem, lecz procesem ciągłym. Zarówno banki, jak i inne instytucje finansowe muszą aktualizować dane swoich klientów oraz monitorować ich działania, aby ocenić potencjalne ryzyko związane z relacją biznesową. W efekcie instytucje finansowe są zobligowane do współpracy z FATF i przestrzegania regulacji FATCA, prowadząc szczegółowe kontrole w ramach procedury Poznaj Swojego Klienta. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie bezpieczeństwa transakcji, ochrona rynku finansowego przed nadużyciami oraz dbanie o interesy klientów na całym świecie.

EUNB i RODO w kontekście KYC

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) (The European Banking Authority – EBA) odgrywa istotną rolę w kształtowaniu polityki regulacyjnej dotyczącej procedury Poznaj Swojego Klienta dla instytucji finansowych. EUNB opracowuje wytyczne i standardy dla sektora bankowego, które mają na celu przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Zastosowanie przepisów RODO w procedurze KYC ma kluczowe znaczenie dla ochrony prywatności klientów i zgodności z wymogami unijnymi. RODO, czyli ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych, wprowadza zasady przetwarzania danych, które muszą być przestrzegane przez każdą instytucję przetwarzającą dane klientów.

Wdrożenie procedury w zgodzie z wymogami EUNB oraz RODO pozwala na zapewnienie wyższego stopnia bezpieczeństwa dla sektora bankowego, ochronę prywatności klientów oraz zmniejszenie ryzyka związanego z nielegalnymi działaniami przez instytucje finansowe. Tego rodzaju standardy są niezbędne do utrzymania zaufania społecznego oraz stabilności systemu finansowego.

Procedura Know Your Customer wiąże się z gromadzeniem i weryfikacją danych klientów, a RODO dostarcza ram prawnych dla przeprowadzenia tych działań w sposób zgodny z prawem. W tym kontekście, najważniejsze aspekty RODO to praktyki dotyczące zgody na przetwarzanie danych oraz zasady minimalizacji danych. Banki i instytucje finansowe muszą uzyskać wyraźną zgodę od klienta na zbieranie danych osobowych ponad te dane, które są niezbędne do identyfikacji i oceny wiarygodności klienta w związku z zadaniami związanymi z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Najczęściej zadawane pytania:

Reklama
Podziel się swoją opinią:

Zapisz się na newslettera

Wprowadź swój adres e-mail poniżej, aby otrzymywać newslettera.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych (adres e-mail) w celu otrzymywania wiadomości w ramach newslettera Bankowe ABC.
Zapisując się wyrażasz zgodę na otrzymywanie wiadomości drogą mailową. W celu uzyskania szczegółów zapoznaj się z polityką prywatności. Otrzymasz maksymalnie 2 wiadomości w miesiącu, bez reklam i spamu. Możesz wypisać się w każdej chwili.