Prezes UOKiK Tomasz Chróstny nałożył na BNP Paribas Bank Polska S.A. surową karę finansową w wysokości 2 720 515,50 zł. Wydana decyzja o sygnaturze DOZIK-2/2023 dotyczy utrudniania klientom korzystania z wakacji kredytowych. Bank bezprawnie blokował możliwość zawieszenia rat na pełne 8 miesięcy w swoim systemie internetowym.
Spłata kredytu hipotecznego w czasach wysokich stóp procentowych to dla wielu rodzin ogromne wyzwanie finansowe. Aby pomóc obywatelom, państwo wprowadziło tak zwane ustawowe wakacje kredytowe, pozwalające na bezpłatne zawieszenie spłaty rat.
Niestety, nie wszystkie instytucje finansowe ułatwiły swoim klientom skorzystanie z tej formy wsparcia. Niniejszy artykuł to szczegółowe studium przypadku pokazujące, w jaki sposób z pozoru drobne techniczne blokady w systemie bankowym mogą stanowić poważne naruszenie praw konsumenta.
Spis treści
Obejrzyj na YouTube / Posłuchaj podcastu
- Za co dokładnie BNP Paribas otrzymał karę od UOKiK?
Bank został ukarany za to, że bezprawnie blokował w systemie bankowości elektronicznej możliwość złożenia jednego, zbiorczego wniosku na wszystkie 8 miesięcy ustawowych wakacji kredytowych.
- Jaka jest całkowita wysokość nałożonej sankcji finansowej?
Zgodnie z oficjalną decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na bank nałożono wysoką grzywnę opiewającą na kwotę 2 720 515,50 zł.
- Jak zakończyła się sprawa sądowa po odwołaniu złożonym przez bank?
Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 24 marca 2025 roku (sygn. akt XVII AmA 47/23) w całości oddalił odwołanie banku, ostatecznie potwierdzając słuszność nałożonej kary.
Które banki zostały ukarane przez UOKiK za utrudnianie wakacji kredytowych?
Urząd wziął pod lupę działania różnych instytucji finansowych. Ostatecznie oficjalne kary finansowe otrzymały dwa banki. Są to BNP Paribas Bank Polska oraz Bank Pocztowy.
Obie te instytucje nie pozwoliły swoim klientom na łatwe złożenie jednego wniosku przez internet. Inne banki w Polsce również miały z tym problemy, ale szybko poprawiły swoje błędy po pierwszych ostrzeżeniach. Dlatego to właśnie BNP Paribas i Bank Pocztowy poniosły finansowe konsekwencje.
Dlaczego BNP Paribas dostał karę od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów?
Głównym powodem, dla którego na bank nałożono sankcje, było wprowadzanie sztucznych barier technologicznych podczas wnioskowania o pomoc. Utrudnianie wakacji kredytowych w BNP Paribas Bank Polska S.A. polegało na tym, że popularny formularz GOonline BNP Paribas nie pozwalał użytkownikom na swobodny wybór wszystkich przysługujących im miesięcy. Kiedy klient logował się do bankowości elektronicznej, by złożyć wniosek, system umożliwiał mu zawieszenie spłaty jedynie na 1 lub 2 miesiące w obrębie trzeciego kwartału 2022 roku.
Z punktu widzenia zwykłego człowieka oznaczało to mnóstwo niepotrzebnego stresu. Klienci, zamiast wypełnić jeden wniosek i zapomnieć o sprawie, musieli wielokrotnie wracać do systemu, pilnować kolejnych terminów i składać formularze na nowo. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, że taka praktyka mogła zniechęcić wiele osób do ubiegania się o dalsze zawieszenie spłaty rat. Kara za wakacje kredytowe była więc reakcją na to, że działanie banku bezpośrednio uderzało w dobro klientów i stanowiło naruszenie zbiorowych interesów konsumentów.
Czy bank może ograniczyć czas wakacji kredytowych we wniosku elektronicznym?
Zdecydowanie nie. Kluczem do zrozumienia tego zagadnienia jest Ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom z 7 lipca 2022 r.. Zgodnie z jej przepisami, kredytobiorca ma absolutne prawo zdecydować, na jaki konkretnie okres chce zawiesić spłatę rat. Konsument ma również swobodę wyboru: może złożyć wniosek na wszystkie 8 dostępnych miesięcy z góry (jednorazowo) albo robić to sukcesywnie.
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny w swojej wypowiedzi dla mediów podkreślił ten aspekt bardzo dobitnie. Cytując jego słowa: „Ograniczanie tego uprawnienia przez banki jest bezprawne, oznacza bowiem utrudnianie skorzystania z ustawowych praw konsumentów”. Bank nie ma zatem prawa narzucać klientowi, że przez internet może wnioskować tylko o najbliższy miesiąc lub dwa, zwłaszcza że przepisy pozwalają na złożenie takiego dokumentu w wygodnej formie elektronicznej. Ograniczenie narzucone w systemie elektronicznym wymuszało na kredytobiorcach działanie, do którego nie byli zobowiązani prawnie. Dopiero po licznych skargach i interwencji urzędu, bank naprawił swój system – ta niekorzystna dla konsumentów praktyka trwała od wejścia w życie ustawy do 8 września 2022 r.
Jaka jest wysokość kary dla BNP Paribas za wakacje kredytowe?
Za bezprawne działania ograniczające prawa obywateli, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył na bank bardzo surową sankcję finansową.
Wysokość nałożonej kary wynosi dokładnie 2 720 515,50 zł (słownie: dwa miliony siedemset dwadzieścia tysięcy pięćset piętnaście złotych i pięćdziesiąt groszy). Środki z tej kary mają zostać przekazane na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej. Kara ta, nałożona na mocy decyzji nr DOZIK-2/2023, miała na celu nie tylko ukaranie banku, ale również funkcję prewencyjną, uświadamiającą całemu sektorowi finansowemu, że kredyty hipoteczne w Polsce muszą być obsługiwane w sposób w pełni transparentny i zgodny z wolą ustawodawcy.
Wyrok sądu XVII AmA 47/23 – co oznacza dla kredytobiorców?
Bank BNP Paribas Bank Polska S.A. nie zgodził się z nałożoną gigantyczną karą i postanowił odwołać się do sądu. Sprawa trafiła ostatecznie na wokandę w Warszawie.
Decyzja zapadła stosunkowo niedawno. W dniu 24 marca 2025 r. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie (SOKiK) (będący częścią Sądu Okręgowego) wydał wyrok o sygnaturze akt XVII AmA 47/23. Sąd po przeanalizowaniu argumentów w całości oddalił odwołanie banku i zasądził od BNP Paribas na rzecz Prezesa UOKiK koszty zastępstwa procesowego.
Dla zwykłego konsumenta oraz społeczności prawniczej i finansowej jest to doskonała informacja. Decyzje UOKiK oraz wyroki warszawskich sądów jasno pokazują, że instytucje państwowe rygorystycznie chronią słabszą stronę umowy, jaką jest kredytobiorca. Orzeczenie to cementuje stanowisko, że żadna instytucja finansowa nie może tłumaczyć się „niedociągnięciami systemowymi” lub „brakiem wdrożeń informatycznych”, gdy w grę wchodzą gwarantowane ustawowo prawa konsumentów.
Jak należało złożyć wniosek o 8 miesięcy wakacji kredytowych?
Dzięki prawnym ramom stworzonym w 2022 roku, ubieganie się o wakacje kredytowe miało być proste i dostępne dla każdego uprawnionego. Zgodnie z przepisami, prawo do zawieszenia spłaty rat obejmowało osoby spłacające kredyt hipoteczny zaciągnięty przed 1 lipca 2022 r. na własne potrzeby mieszkaniowe w polskiej walucie (PLN). Program ten wykluczał jedynie kredyty indeksowane i denominowane do obcych walut.
Aby prawidłowo złożyć wniosek o pełny dostępny pakiet (łączny wymiar do 8 miesięcy), klient miał prawo złożyć jeden formularz. Można to było zrobić w formie tradycyjnej (papierowej) w oddziale lub wysłać pocztą, a także całkowicie online – przez system bankowości elektronicznej, który prawnie musiał umożliwiać zaznaczenie wszystkich pożądanych okresów od razu. Po wyeliminowaniu nieuczciwych praktyk przez UOKiK, banki zostały zmuszone do dostosowania swoich systemów informatycznych tak, aby każdy bez przeszkód mógł zaznaczyć na jednym elektronicznym wniosku pełen harmonogram interesujących go wakacji kredytowych.
Słownik kluczowych terminów
- Wakacje kredytowe: Ustawowa możliwość zawieszenia spłaty rat kredytu hipotecznego (łącznie do 8 miesięcy w latach 2022–2023) bez naliczania dodatkowych opłat, poza ubezpieczeniem.
- UOKiK: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów; centralny organ administracji rządowej dbający o zbiorowe interesy konsumentów i zasady konkurencji.
- Decyzja DOZIK-2/2023: Konkretne rozstrzygnięcie Prezesa UOKiK uznające praktyki BNP Paribas za naruszające zbiorowe interesy konsumentów w zakresie obsługi wniosków o wakacje kredytowe.
- SOKiK: Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wydział Sądu Okręgowego w Warszawie); organ odwoławczy od decyzji wydawanych przez Prezesa UOKiK.
- Zbiorowy interes konsumentów: Interes dotyczący nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów (konsumentów), który zostaje naruszony przez powszechne, bezprawne działanie przedsiębiorcy.
- Kredyt indeksowany/denominowany: Rodzaj kredytu hipotecznego powiązanego z walutą obcą; zgodnie z dokumentacją źródłową kredyty te są wyłączone z ustawowych wakacji kredytowych.
- System bankowości elektronicznej (np. GOonline): Kanał zdalnego dostępu do usług bankowych, który zgodnie z prawem musi umożliwiać realizację uprawnień konsumenckich w sposób pełny i niezakłócony.
- Fundusz Edukacji Finansowej: Rachunek, na który wpłacane są kary pieniężne nałożone przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorców naruszających prawo.
- Praktyka naruszająca interesy: Działanie przedsiębiorcy (np. ograniczenie liczby miesięcy we wniosku), które jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami i godzi w grupę konsumentów.
Najczęściej zadawane pytania – Prawomocna kara dla BNP Paribas za ograniczanie prawa do ustawowych wakacji kredytowych
Dlaczego BNP Paribas dostał karę od UOKiK?
Bank został ukarany za to, że początkowo w swoim systemie bankowości internetowej uniemożliwiał konsumentom złożenie jednego wniosku na ustawowe 8 miesięcy wakacji kredytowych, sztucznie ograniczając tę możliwość do 1 lub 2 rat.
Czy bank może ograniczyć czas wakacji kredytowych we wniosku elektronicznym?
Nie, jest to całkowicie niezgodne z prawem. Klient ma prawo złożyć wniosek jednorazowo na wszystkie wybrane przez siebie miesiące, w których zgodnie z ustawą przysługuje mu zawieszenie spłaty, bez względu na to, czy składa dokument w oddziale, czy przez bankowość internetową.
Wyrok sądu XVII AmA 47/23 co oznacza dla kredytobiorców?
Wyrok z 24 marca 2025 r. oznacza ostateczną porażkę banku w tej sprawie, ponieważ Sąd Okręgowy w Warszawie w całości oddalił jego odwołanie. Potwierdza to słuszność interwencji UOKiK i daje kredytobiorcom pewność, że w starciu z wielkimi instytucjami finansowymi ich prawa są skutecznie bronione.
Zastrzeżenie prawne (Disclaimer)
Treści zawarte w tym artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią one porady prawnej ani finansowej. Każda sprawa jest inna, dlatego w celu podjęcia konkretnych działań prawnych zalecamy konsultację z profesjonalnym pełnomocnikiem lub rzecznikiem konsumentów.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Autor nie jest licencjonowanym prawnikiem ani specjalistą ds. prawa. Informacje zawarte w artykule są oparte na ogólnej wiedzy i doświadczeniach autora i nie powinny być traktowane jako rekomendacje prawne.
Decyzje prawne podejmowane na podstawie informacji zawartych w artykule są podejmowane na własne ryzyko czytelnika. Autor nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje wynikające z zastosowania się do tych porad. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji prawnych zaleca się skonsultowanie się z licencjonowanym prawnikiem lub innym odpowiednio wykwalifikowanym specjalistą.
Prawo jest skomplikowane i często się zmienia, dlatego ważne jest, aby uzyskać aktualne i profesjonalne porady dostosowane do indywidualnej sytuacji prawnej. Wszelkie informacje zawarte w artykule mogą nie być odpowiednie dla wszystkich czytelników i nie zastępują profesjonalnej konsultacji prawnej.
