Podsumowanie BIK I półrocza 2025 roku na rynku kredytów i pożyczek konsumenckich

Rynek kredytów i pożyczek w Polsce nieustannie ewoluuje, reagując na zmieniające się warunki makroekonomiczne i preferencje konsumentów. Pierwsze półrocze 2025 roku przyniosło wiele interesujących zjawisk, które Biuro Informacji Kredytowej (BIK) szczegółowo analizuje w swoim najnowszym podsumowaniu. Czy mamy do czynienia z pełnym ożywieniem, czy raczej z selektywnymi wzrostami? Zanurzmy się w dane, aby zrozumieć, co kształtuje obecny krajobraz finansowy i jakie perspektywy czekają nas w drugiej połowie roku.

W tym artykule dowiesz się:

• Jakie czynniki makroekonomiczne wpływają na rynek kredytowy?
• Jak wygląda struktura zadłużenia Polaków i które produkty dominują?
• Co napędzało akcję kredytową w I półroczu 2025, w tym rolę BNPL?
• Czy jakość spłat zobowiązań uległa poprawie?
• Jakie są prognozy BIK na drugie półrocze 2025 roku?

Jakie czynniki kształtują rynek kredytowy w 2025 roku?

Otoczenie makroekonomiczne jest kluczowe dla kondycji rynku kredytowego, a pierwsze półrocze 2025 roku charakteryzowało się kilkoma istotnymi zmianami. Spadająca inflacja, solidna dynamika produktu krajowego brutto (PKB), będąca na jednym z najwyższych poziomów w Unii Europejskiej, oraz stabilny, niski poziom bezrobocia tworzą korzystne tło dla aktywności kredytowej.

Najważniejszym czynnikiem, który eksperci BIK określają mianem „game changera”, jest obniżanie stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej. Mimo że stopy procentowe w Polsce nadal są wysokie w porównaniu do innych krajów UE, ich obniżki znacząco zwiększają zdolność kredytową gospodarstw domowych. Dodatkowo, wzrost wynagrodzeń, zarówno nominalnych, jak i realnych, wzmacnia tę zdolność, co jest szczególnie widoczne na rynkach kredytów mieszkaniowych i konsumpcyjnych. Niepewność na rynku nadal istnieje, zwłaszcza w zakresie sprzedaży detalicznej, co ma przełożenie na kredyty ratalne.

Jak wygląda struktura zadłużenia Polaków?

Na koniec czerwca 2025 roku łączna wartość zadłużenia Polaków z tytułu kredytów, pożyczek i transakcji BNPL wyniosła 775,1 miliarda złotych, co oznacza wzrost o blisko 20 miliardów złotych od grudnia 2024 roku. Od wielu lat polski rynek kredytów dla gospodarstw domowych charakteryzuje się dualizmem produktowym, gdzie dominują kredyty mieszkaniowe i kredyty gotówkowe.

• Kredyty mieszkaniowe: Stanowią 68,3% łącznego zadłużenia, osiągając wartość 529,1 miliarda złotych. Na wartość portfela wpływają bieżąca akcja kredytowa, spłaty i nadpłaty, a także kursy walutowe dla kredytów indeksowanych.
• Kredyty gotówkowe: Odpowiadają za 23,7% zadłużenia, z wartością 183,4 miliarda złotych.
• Pozostałe produkty, takie jak kredyty ratalne, karty kredytowe, limity kredytowe, pożyczki pozabankowe (gotówkowe, celowe) oraz BNPL, stanowią mniejszą część portfela.

Wartość portfeli kredytów mieszkaniowych i gotówkowych odnotowała wzrost na początku 2025 roku. Portfel kredytów mieszkaniowych wrócił do trendu wzrostowego od połowy 2023 roku, rosnąc o około 9 miliardów złotych w stosunku do grudnia. Kredyty gotówkowe wykazują trend wzrostowy od początku 2023 roku, z przyspieszonym wzrostem wartości o prawie 10 miliardów złotych od grudnia.

Co napędzało akcję kredytową w I półroczu 2025 według BIK?

W pierwszym półroczu 2025 roku banki i SKOK-i udzieliły nowych finansowań o łącznej wartości 139 miliardów złotych. Sytuacja na rynku jest zróżnicowana, z dominacją kredytów gotówkowych i ożywieniem w kredytach mieszkaniowych po skorygowaniu danych.

Kredyty mieszkaniowe – ożywienie po korekcie?

Wartość nowo udzielonych kredytów mieszkaniowych w I półroczu 2025 roku wyniosła 45,9 miliarda złotych, co nominalnie oznacza spadek o 2% rok do roku. Jednakże, jak podkreśla BIK, jest to wynik „efektu zawyżonej bazy” z I półrocza 2024 roku, kiedy to uruchamiano jeszcze kredyty z puli programu „Bezpieczny Kredyt 2%” (około 14 miliardów złotych). Po skorygowaniu danych, dynamika wartościowa wyniosłaby +40,4%.

• Wysokie kwoty: Akcja kredytowa w segmencie mieszkaniowym koncentruje się na kredytach wysokokwotowych, powyżej 600 000 złotych, które odnotowały dynamikę wzrostu o +44%. Ten segment nie był zaburzony przez program „Bezpieczny Kredyt 2%”, który miał ograniczenia wartościowe.
• Średnia kwota i wiek kredytobiorcy: Czerwiec 2025 przyniósł rekordową średnią kwotę udzielonego kredytu mieszkaniowego – 450 000 złotych. Średni wiek kredytobiorcy wrócił do standardowego poziomu 36-37 lat, po anomalii związanej z programem „Bezpieczny Kredyt 2%”, który przyciągał młodsze osoby.
• Wpływ zamożniejszych klientów: Wzrost średniej kwoty kredytu, przy stabilizacji okresu kredytowania, świadczy o tym, że po kredyty mieszkaniowe sięgają obecnie osoby zamożniejsze, o wyższych wynagrodzeniach.
• Lokalizacja: Rynek kredytów mieszkaniowych koncentruje się głównie w dużych miejscowościach powyżej 500 000 mieszkańców (13,5 miliarda złotych akcji kredytowej).
• Konsolidacja i refinansowanie: Poziom konsolidacji i refinansowania kredytów mieszkaniowych pozostaje stabilny, wynosząc około 14% wartości. Oznacza to, że spadające stopy procentowe nie przełożyły się na znaczący wzrost refinansowań.
• Kto bierze kredyty mieszkaniowe? Historycznie, 58% klientów zaciąga swój pierwszy kredyt mieszkaniowy.

Kredyty gotówkowe – boom wysokich kwot i konsolidacji?

Rynek bankowych kredytów gotówkowych odnotował wyraźny wzrost sprzedaży, zarówno ilościowo (+23% r/r), jak i wartościowo (+32% r/r, osiągając 58,3 miliarda złotych). Miesięczna sprzedaż ustabilizowała się w okolicach 10 miliardów złotych.

• Wysokie kwoty dominują: Największy wzrost odnotowano w segmencie kredytów wysokokwotowych – powyżej 100 000 złotych, gdzie dynamika wyniosła 49% rok do roku. Kredyty powyżej 50 000 złotych stanowią już blisko 57% wartości sprzedaży.
• Rola konsolidacji: Kluczowym zjawiskiem jest rosnący udział konsolidacji w sprzedaży kredytów gotówkowych, który w I półroczu 2025 roku wyniósł 55%. Konsolidacja, często oferowana z atrakcyjnym oprocentowaniem, pozwala klientom na obniżenie kosztów obsługi dotychczasowych zobowiązań.
• Rozkład geograficzny: Sprzedaż kredytów gotówkowych odzwierciedla strukturę demograficzną Polski, z największą sprzedażą w małych miejscowościach (do 10 000 mieszkańców).

Kredyty ratalne i karty kredytowe – czy tracą na znaczeniu?

Rynek kredytów ratalnych odnotował ujemną dynamikę w I półroczu 2025 roku, z wartością sprzedaży spadającą o 9% rok do roku, a liczbą kredytów o blisko 25%. Jest to wyhamowanie długiego trendu wzrostowego.

• Preferencje zakupowe: Jedynym segmentem kredytów ratalnych, który wykazał wzrost, były kredyty wysokokwotowe (powyżej 10 000 złotych), często na zakup samochodów lub droższego sprzętu RTV. W segmentach niskokwotowych widać dużą konkurencję ze strony instytucji pozabankowych i BNPL.
• Karty kredytowe: Odnotowały niewielki wzrost wartościowy (+5,4% r/r), przy jednoczesnym spadku liczby udzielanych kart (-4% r/r). Rośnie sprzedaż kart z wysokimi limitami (powyżej 35 000 złotych). Klienci coraz częściej wybierają transakcje odroczonych płatności (BNPL) jako alternatywę dla kart kredytowych.

Rynek pozabankowy – pożyczki gotówkowe i celowe w natarciu?

Wartość portfela pożyczek pozabankowych na koniec I półrocza 2025 roku wyniosła 10,8 miliarda złotych.

• Pożyczki gotówkowe: Wykazały bardzo dynamiczny wzrost, zarówno wartościowo (+29,1% r/r, osiągając 8,9 miliarda złotych), jak i ilościowo (+16,1% r/r). Większość rynku to pożyczki krótkoterminowe (do 60 dni). Średnia kwota pożyczki długoterminowej (>60 dni) to ponad 6000 złotych, a średni okres finansowania to około 20 miesięcy.
• Pożyczki celowe (ratalne): Również odnotowały silny wzrost wartościowy (+16,5% r/r) i ilościowy (+24,5% r/r). Dominują tu niskie kwoty (do 5000 złotych).

BNPL – nowy gracz, który wciąga młodych w świat finansów?

Buy Now Pay Later (BNPL), czyli transakcje odroczonych płatności, to szybko rozwijający się segment finansowania konsumenckiego. Na koniec I półrocza 2025 roku, prawie 1,5 miliona klientów posiadało aktywną transakcję BNPL. Łącznie, z tej formy finansowania skorzystało już 2,86 miliona klientów, realizując 130 milionów transakcji.

• Struktura rynku BNPL: Większość aktywnych transakcji BNPL (52%) znajduje się w sektorze pożyczkowym, 27% w sektorze bankowym, a 21% klientów korzysta z usług obu typów dostawców.
• Spłaty: Aż 74,1% transakcji BNPL spłacanych jest w okresie bezodsetkowym, a 25,9% przekształca się w płatności ratalne.
• Dynamika i kwoty: Sprzedaż transakcji BNPL dynamicznie rośnie (27,5% wartościowo, 25,4% ilościowo). Najwyższą dynamikę wzrostu odnotowano dla transakcji o wartości powyżej 1000 złotych. Średnia kwota transakcji BNPL to 176 złotych, a te niskokwotowe (do 100 złotych) stanowią ponad połowę liczby transakcji.

Czy jakość spłat zobowiązań uległa poprawie?

Pomimo utrzymujących się dość wysokich stóp procentowych, jakość obsługi większości rodzajów kredytów i pożyczek przez polskie gospodarstwa domowe poprawiła się w I półroczu 2025 roku.

• Pożyczki gotówkowe pozabankowe: Odnotowano największą poprawę spłacalności, ze spadkiem udziału zobowiązań przeterminowanych powyżej 90 dni o 5,2 punktu procentowego.
• Bankowe kredyty gotówkowe: Jakość poprawiła się o 1,4 punktu procentowego.
• Kredyty mieszkaniowe: Jakość spłat jest nadal bardzo dobra i utrzymuje się na stabilnym poziomie – udział kredytów z opóźnieniem powyżej 90 dni wyniósł 4,0% na koniec czerwca 2025 roku, tyle samo co rok wcześniej.
• Pożyczki celowe pozabankowe: Sytuacja jest dobra i stabilna, wskaźnik szkodowości zbliżony do rynku bankowego.

Ta poprawa świadczy o odpowiedzialnym podejściu konsumentów do swoich zobowiązań oraz o efektywnym zarządzaniu ryzykiem przez instytucje finansowe.

Czy obcokrajowcy w Polsce spłacają kredyty terminowo? Wskaźniki przeterminowania kredytów dla Ukraińców i Polaków

Tak, obcokrajowcy w Polsce, w tym przede wszystkim obywatele Ukrainy, spłacają kredyty terminowo, a ich wskaźniki jakościowe są często niższe niż w przypadku Polaków.

Kluczowe informacje dotyczące terminowości spłat przez obcokrajowców, głównie obywateli Ukrainy, są następujące:

• Ogólna ocena: Kredyty zaciągnięte przez Ukraińców są „całkiem dobrze spłacane”. Ogólnie, obywatele Ukrainy dobrze spłacają swoje zobowiązania.
• Kredyty mieszkaniowe: Odsetek tzw. „złych kredytów” (przeterminowanych powyżej 90 dni) w portfelu kredytowym Ukraińców jest bardzo niski. Wynosi on 0,5% dla Ukraińców w porównaniu do 3,9% dla Polaków. Należy jednak pamiętać, że są to relatywnie nowe kredyty, co naturalnie wpływa na niski wskaźnik przeterminowania.
• Pożyczki pozabankowe: Pożyczki pozabankowe udzielone Ukraińcom są również dobrze spłacane, a wskaźnik szkodowości w ich przypadku jest niższy niż dla obywateli Polski. Udział pożyczek przeterminowanych powyżej 90 dni dla Ukraińców wynosi 8,7%, w porównaniu do 12,7% dla Polaków.
• Kredyty gotówkowe: W przypadku kredytów gotówkowych odnotowano nieco wyższą szkodowość dla Ukraińców w porównaniu z Polakami. Udział kredytów gotówkowych przeterminowanych powyżej 90 dni dla Ukraińców wynosi 9,2%, natomiast dla Polaków jest to 9,3%.

Większość portfela kredytowego obcokrajowców, bo aż 82%, stanowią kredyty mieszkaniowe. Obywatele Ukrainy stanowią największą grupę obcokrajowców posiadających kredyty i pożyczki w Polsce, obejmując prawie 70% z 265 tysięcy obcokrajowców z aktywnymi zobowiązaniami.

Perspektywy rynku kredytowego na drugie półrocze 2025 – czego możemy się spodziewać?

Biuro Informacji Kredytowej przedstawia raczej optymistyczną perspektywę dla rynku kredytowego w drugiej połowie 2025 roku.

• Kredyty mieszkaniowe: Oczekiwana jest stabilizacja na poziomie akcji kredytowej z maja i czerwca, a dalsze obniżki stóp procentowych mają być katalizatorem wzrostu. Druga połowa roku ma być lepsza od pierwszej, co stwarza szansę na rekordowy rok 2025 pod względem akcji kredytowej.
• Kredyty gotówkowe: Przewiduje się stabilizację akcji kredytowej na poziomie z maja i czerwca, co oznacza pewne wyhamowanie dynamiki zanotowanej w I półroczu. Niemniej jednak, prognoza z początku roku prawdopodobnie zostanie przekroczona.
• Kredyty ratalne: Niestety, w tym segmencie prognozowane jest utrwalenie negatywnego trendu z pierwszej połowy roku. Istnieje możliwość, że rok 2025 zakończy się ujemną dynamiką w ujęciu wartościowym po raz pierwszy od pięciu lat.
• Pożyczki gotówkowe pozabankowe: Spodziewana jest stabilizacja z lekką tendencją wzrostową w drugiej połowie roku.
• Pożyczki celowe pozabankowe: Oczekiwana jest kontynuacja tendencji wzrostowej z pierwszej połowy roku.

Dlaczego warto śledzić te trendy? Zrozumienie aktualnych trendów i prognoz na rynku kredytowym jest kluczowe dla każdego, kto planuje zaciągnięcie zobowiązania finansowego lub pracuje w branży. Wiedza o tym, które segmenty rosną, a które zwalniają, pozwala na lepsze dopasowanie oferty do potrzeb klienta oraz na podejmowanie świadomych decyzji finansowych.

Podsumowanie

Pierwsze półrocze 2025 roku na polskim rynku kredytów i pożyczek było okresem dynamicznych zmian i zróżnicowanych trendów. Dominacja kredytów mieszkaniowych i gotówkowych, silny wzrost BNPL oraz pozabankowych pożyczek gotówkowych, a także poprawa jakości spłat, rysują obraz prężnie działającego sektora. Obniżki stóp procentowych i rosnące wynagrodzenia stwarzają korzystne warunki dla dalszego ożywienia, szczególnie w segmencie kredytów mieszkaniowych.

Mimo że rynek kredytów ratalnych napotkał na wyzwania, ogólna perspektywa na drugie półrocze jest optymistyczna. Warto pozostać na bieżąco z danymi BIK, aby mądrze zarządzać swoimi finansami i w pełni wykorzystać możliwości, jakie oferuje obecny rynek kredytowy.

Chcesz sprawdzić swoją historię kredytową i ocenić swoją zdolność kredytową w obliczu tych zmian? Regularne monitorowanie raportów BIK to pierwszy krok do świadomego zarządzania finansami. Sprawdź swój raport BIK już dziś, aby upewnić się, że Twoje finanse są w najlepszym porządku!

źródło: Informacje prasowe BIK Podsumowanie I półrocza 2025 roku na rynku kredytów i pożyczek

Glosariusz kluczowych terminów

• Akcja Kredytowa: Ogólna wartość lub liczba nowo udzielonych kredytów i pożyczek w danym okresie.
• BIK (Biuro Informacji Kredytowej): Instytucja gromadząca i udostępniająca dane o historii kredytowej klientów indywidualnych i przedsiębiorców w Polsce.
• BNPL (Buy Now Pay Later): „Kup teraz, zapłać później”; transakcje odroczonych płatności na krótki okres (zazwyczaj do 35 dni) bez odsetek, które po tym okresie mogą zostać przekształcone w pożyczkę ratalną.
• Dualizm Produktowy: Sytuacja na rynku, gdzie dwa główne produkty (w tym przypadku kredyty mieszkaniowe i gotówkowe) dominują w strukturze zadłużenia i akcji kredytowej.
• Dynamika (r/r): Zmiana wartości lub liczby w porównaniu do analogicznego okresu w poprzednim roku (rok do roku).
• Efekt Zawyżonej Bazy: Zjawisko, w którym wysokie dane z poprzedniego okresu (bazy) sprawiają, że dynamika wzrostu w bieżącym okresie wydaje się niższa lub ujemna, nawet jeśli faktyczny wolumen sprzedaży jest wysoki. Dotyczyło to zwłaszcza kredytów mieszkaniowych w 2025 r. ze względu na program „Bezpieczny Kredyt 2%”.
• Inflacja Konsumencka (CPI): Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, mierzący tempo wzrostu cen.
• Konsolidacja Kredytu: Połączenie kilku wcześniejszych zobowiązań kredytowych w jeden nowy kredyt, często z korzystniejszym oprocentowaniem lub dłuższym okresem spłaty, co ma na celu obniżenie miesięcznych rat lub kosztów obsługi.
• Kredyty Gotówkowe: Kredyty udzielane przez banki na dowolny cel, charakteryzujące się najczęściej okresem spłaty od kilku miesięcy do kilku lat.
• Kredyty Mieszkaniowe: Kredyty przeznaczone na zakup, budowę lub remont nieruchomości mieszkalnych, zazwyczaj długoterminowe i oparte na zabezpieczeniu hipotecznym.
• Kredyty Ratalne (Celowe): Kredyty przeznaczone na zakup konkretnych towarów lub usług (np. sprzętu RTV, AGD, mebli), często oferowane bezpośrednio w sklepach, niekiedy z oprocentowaniem 0%.
• Limity Kredytowe: Dostępne środki do wykorzystania w ramach linii kredytowej, np. na karcie kredytowej lub w ramach limitu w koncie osobistym.
• NBP (Narodowy Bank Polski): Centralny bank Polski, odpowiedzialny m.in. za politykę pieniężną i wysokość stóp procentowych.
• Portfel Zadłużenia: Łączna wartość niespłaconych zobowiązań kredytowych i pożyczkowych w danym momencie.
• Pożyczki Gotówkowe (Pozabankowe): Pożyczki udzielane przez instytucje pozabankowe, zazwyczaj na krótszy okres i niższe kwoty niż kredyty bankowe, dostępne na dowolny cel.
• Pożyczki Celowe (Pozabankowe): Pożyczki udzielane przez instytucje pozabankowe na konkretny cel, np. zakup towarów, podobne do bankowych kredytów ratalnych.
• PKB (Produkt Krajowy Brutto): Wskaźnik ekonomiczny mierzący całkowitą wartość dóbr i usług wytworzonych w kraju w określonym czasie.
• Refinansowanie: Zaciągnięcie nowego kredytu w celu spłaty wcześniej posiadanego kredytu, często w celu uzyskania lepszych warunków (np. niższego oprocentowania).
• Rada Polityki Pieniężnej (RPP): Organ NBP odpowiedzialny za ustalanie stóp procentowych w Polsce.
• Szkodowość: Wskaźnik procentowy kredytów lub pożyczek, które są przeterminowane (zalegają ze spłatą) o określoną liczbę dni (np. powyżej 90 dni), świadczący o jakości portfela.
• Stopa Referencyjna NBP: Kluczowa stopa procentowa ustalana przez NBP, mająca wpływ na oprocentowanie kredytów i lokat w bankach komercyjnych.
• Tenor: Okres spłaty pożyczki lub kredytu.
• Zdolność Kredytowa: Zdolność klienta do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami, oceniana przez instytucje finansowe.

Najczęściej zadawane pytania – Podsumowanie BIK I półrocza 2025 roku na rynku kredytów i pożyczek konsumenckich