Wakacje składkowe ZUS 2026 – Zwolnienie z opłacania składek. Jak złożyć wniosek RWS i nie płacić ZUS przez miesiąc? [Kompletny Przewodnik]

Czy wiesz, że jako mikroprzedsiębiorca możesz legalnie „zawiesić” płacenie składek ZUS na jeden miesiąc w roku, zachowując pełne prawo do ubezpieczenia? To nie odroczenie płatności, ale realne sfinansowanie Twoich składek przez budżet państwa.

Od 1 listopada 2024 r. przedsiębiorcy zyskali nowe narzędzie optymalizacji kosztów, z którego w 2025 i 2026 roku skorzystają miliony właścicieli firm w Polsce.

W tym przewodniku wyjaśniamy, jak bezbłędnie złożyć wniosek RWS i uniknąć pułapek, na których potykają się inni.

Czym dokładnie są wakacje składkowe ZUS?

Wakacje składkowe to dobrowolna ulga dla mikroprzedsiębiorców polegająca na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek na własne ubezpieczenia społeczne za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym, przy czym składki te są finansowane z budżetu państwa,.

Mechanizm ten różni się od standardowego zawieszenia działalności. W trakcie korzystania z wakacji składkowych przedsiębiorca nie ma przerwy w ubezpieczeniu. Składki emerytalne i rentowe są opłacane przez państwo, co oznacza, że miesiąc ten wlicza się do stażu emerytalnego, a przedsiębiorca zachowuje prawo do świadczeń, np. zasiłku chorobowego,. Co kluczowe, w tym czasie można normalnie prowadzić firmę, świadczyć usługi i wystawiać faktury.

Kto może skorzystać z wakacji składkowych w 2025 i 2026 roku?

Z ulgi mogą skorzystać mikroprzedsiębiorcy wpisani do CEIDG oraz komornicy sądowi, którzy spełniają kryterium zatrudnienia (maksymalnie 9 osób zgłoszonych do ubezpieczeń poza sobą) oraz kryterium przychodowe.

Aby ZUS zaakceptował wniosek, musisz spełnić łącznie następujące warunki weryfikowane na miesiąc przed złożeniem wniosku:

• Limit ubezpieczonych: Masz zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób (wliczając siebie). Limit dotyczy wszystkich ubezpieczonych, w tym pracowników i zleceniobiorców, ale wyłącza osoby na urlopach wychowawczych czy pobierające zasiłek macierzyński,.
• Status ubezpieczonego: Podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu działalności gospodarczej (przynajmniej jeden dzień w miesiącu poprzedzającym wniosek).
• Limit przychodu: W co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat kalendarzowych Twój roczny przychód z działalności nie przekroczył równowartości 2 mln euro (lub nie osiągnąłeś przychodu w ogóle).
• Brak pracy dla byłego pracodawcy: Nie wykonujesz działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku pracowałeś na etacie wykonując te same czynności.

Z czego zwalniają wakacje od ZUS? Jakich składek nie trzeba płacić? (Uwaga na zdrowotną!)

Zwolnienie obejmuje składki społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy obliczane od najniższej obowiązującej danego przedsiębiorcę podstawy wymiaru, natomiast składka zdrowotna jest wyłączona z tej ulgi i musi zostać opłacona.

W ramach wakacji składkowych państwo sfinansuje za Ciebie:

• Składkę emerytalną,
• Składkę rentową,
• Składkę wypadkową,
• Składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe (jeśli podlegałeś mu w miesiącu złożenia wniosku i miesiącu poprzednim),
• Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Czy zwolnienie ze składek wpływa na świadczenia z ZUS, takie jak emerytura?

Odpowiedź brzmi: nie, korzystanie z wakacji składkowych nie pozbawia prawa do świadczeń emerytalnych ani rentowych, a okres ten nie jest traktowany jako przerwa w ubezpieczeniu.

Ciągłość ubezpieczenia i finansowanie przez państwo

Mimo że Ty jako przedsiębiorca nie przelewasz pieniędzy do ZUS w miesiącu objętym wakacjami, Twoje składki (emerytalna, rentowa, wypadkowa i dobrowolna chorobowa) są finansowane z budżetu państwa,. Oznacza to, że:

• Miesiąc ten wlicza się do stażu emerytalnego (jest to okres składkowy).
• Zachowujesz ciągłość ubezpieczenia, co jest kluczowe dla prawa do zasiłków.
• Składki finansowane przez państwo są zapisywane na Twoim koncie w ZUS i budują Twój kapitał emerytalny.

Wpływ na wysokość emerytury (Ważne zastrzeżenie)

Choć okres ten wlicza się do emerytury, wakacje składkowe mogą wpłynąć na wysokość przyszłego świadczenia w specyficznej sytuacji:

• Jeśli opłacasz minimalne składki: Nie odczujesz różnicy. Państwo pokrywa składki w wysokości najniższej obowiązującej Cię podstawy wymiaru (np. 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia lub 30% płacy minimalnej).
• Jeśli nadpłacasz składki (deklarujesz wyższą podstawę): W miesiącu wakacji składkowych budżet państwa sfinansuje składki tylko od najniższej wymaganej podstawy. Nie masz możliwości dopłacenia różnicy z własnej kieszeni. Oznacza to, że za ten jeden miesiąc Twój kapitał emerytalny przyrośnie wolniej niż w miesiącach, gdy opłacasz podwyższone składki.

Zasiłek chorobowy i inne świadczenia

Korzystanie z wakacji składkowych nie pozbawia prawa do zasiłku chorobowego ani świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, pod warunkiem że w miesiącu składania wniosku oraz w miesiącu go poprzedzającym podlegałeś ubezpieczeniu chorobowemu.

• Jeśli zachorujesz w miesiącu objętym wakacjami składkowymi, nadal przysługuje Ci zasiłek.
• Podstawa wymiaru składek za ten miesiąc nie ulega proporcjonalnemu pomniejszeniu – państwo finansuje pełną składkę za cały miesiąc, nawet jeśli chorowałeś.

Tabela: Scenariusze – Kiedy wakacje od ZUS są najbardziej opłacalne?

Wakacje składkowe a Ulga na Start – Porównanie

Poniższa tabela przedstawia różnice między jednorazowymi wakacjami składkowymi a ulgą na start dla nowych firm.

Jak uzyskać zwolnienie z opłacania składek ZUS w 2026 roku? Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe RWS krok po kroku na PUE ZUS?

Wniosek RWS można złożyć wyłącznie elektronicznie przez PUE ZUS/eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym chcesz skorzystać ze zwolnienia. Chcesz nie płacić składek za czerwiec 2026? Wniosek RWS musisz wysłać w maju 2026. Jeśli wyślesz go w czerwcu, zwolnienie obejmie dopiero lipiec.

Instrukcja techniczna:

1. Logowanie: Zaloguj się do PUE ZUS (np. przez Profil Zaufany) i przejdź do zakładki Płatnik.
2. Kreator: W menu bocznym wybierz „Kreatory wniosków”, a następnie „Kreator wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek… – RWS”.
3. Dane i okres: Twoje dane zaciągną się automatycznie. System automatycznie wskaże miesiąc zwolnienia (miesiąc następny po miesiącu złożenia).
4. Oświadczenia: Zaznacz, że jesteś mikroprzedsiębiorcą, podaj kod PKD (główny) i zaznacz oświadczenia o nieprzekroczeniu przychodu oraz braku pracy dla byłego pracodawcy.
5. De minimis: Wskaż, czy korzystałeś z pomocy de minimis w ciągu ostatnich 3 lat. Jeśli tak, będziesz musiał podać szczegóły lub załączyć zaświadczenia.
6. Wysyłka: Podpisz wniosek (Profil Zaufany, podpis kwalifikowany lub profil PUE) i wyślij. Status wniosku sprawdzisz w zakładce „Dokumenty i wiadomości” -> „Wysłane wnioski”.

Limit pomocy de minimis i inne pułapki

Wakacje składkowe stanowią pomoc de minimis, co oznacza, że ich wartość wlicza się do limitu 300 000 euro przysługującego przedsiębiorcy w ciągu 3 minionych lat (3 lata wstecz od daty przyznania pomocy), a nie w latach kalendarzowych.

Na co uważać?

• Koszty podatkowe: Składki sfinansowane przez państwo w ramach wakacji nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu (KUP) w podatku dochodowym.
• Spółki cywilne: Wspólnik spółki cywilnej składa wniosek z własnego konta na PUE ZUS, a nie z konta spółki.

Jak odwołać się od decyzji ZUS w sprawie wakacji składkowych?

Jeśli otrzymałeś decyzję odmawiającą przyznania wakacji składkowych lub przyznającą zwolnienie tylko w części, masz prawo się od niej odwołać. Procedura ta jest bezpłatna i odbywa się za pośrednictwem ZUS.

Termin i sposób złożenia odwołania

Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu (Sądu Okręgowego lub Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych). Należy je wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Odwołanie składasz za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję. Możesz to zrobić na dwa sposoby:

• Pisemnie: Wysyłając pismo pocztą lub składając je osobiście w placówce.
• Ustnie do protokołu: Podczas wizyty w placówce ZUS pracownik spisze Twoje odwołanie.

Za wniesienie odwołania nie jest pobierana opłata podstawowa.

Co musi zawierać odwołanie?

Pismo odwoławcze powinno zawierać następujące elementy:

• Oznaczenie sądu, do którego jest kierowane.
• Twoje dane: imię, nazwisko oraz adres.
• Numer (znak) i datę zaskarżanej decyzji.
• Uzasadnienie odwołania (dlaczego nie zgadzasz się z decyzją ZUS).
• Własnoręczny podpis (lub podpis pełnomocnika).

Obowiązek opłacenia składek w trakcie procedury

Złożenie odwołania nie zwalnia Cię z obowiązku uregulowania składek za sporny miesiąc. Jeśli otrzymałeś decyzję odmowną (lub ZUS nie rozstrzygnął sprawy przed terminem płatności), musisz:

1. Złożyć dokumenty rozliczeniowe na zasadach ogólnych (bez ulgi).
2. Opłacić składki wraz z ewentualnymi odsetkami.

Dopiero jeśli sąd zmieni decyzję ZUS na Twoją korzyść, będziesz mógł skorygować dokumenty rozliczeniowe i złożyć wniosek o zwrot nadpłaty.

Brak decyzji w terminie

Jeżeli w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku RWS nie otrzymasz żadnego rozstrzygnięcia (decyzji), masz prawo wnieść odwołanie do sądu powszechnego od niewydania decyzji (tzw. skarga na bezczynność organu).

Kto wydaje decyzję?

Warto pamiętać, że ZUS wydaje formalną decyzję tylko w przypadkach negatywnych (odmowa) lub częściowo negatywnych. Jeśli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie w całości, otrzymasz jedynie informację na swoim koncie PUE/eZUS, od której nie trzeba się odwoływać.

Słowniczek kluczowych pojęć

• Wakacje składkowe: Dobrowolne, jednorazowe zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym, dostępne dla przedsiębiorców wpisanych do CEIDG i komorników sądowych od 1 listopada 2024 r.
• Pomoc de minimis: Forma wsparcia publicznego udzielanego małym i średnim przedsiębiorcom, której łączna wartość nie może przekroczyć 300 000 euro w okresie 3 minionych lat. Wakacje składkowe są traktowane jako ten rodzaj pomocy.
• Wniosek RWS: Oficjalny formularz wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc, składany wyłącznie elektronicznie przez platformę PUE ZUS.
• PUE ZUS: Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, umożliwiająca płatnikom składek załatwianie spraw urzędowych online, w tym składanie wniosku RWS.
• Mikroprzedsiębiorca: Przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 mln euro.
• CEIDG: Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – publiczny rejestr przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, działających na terenie Polski.

Źródła i Bibliografia

• Ustawa z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
• ZUS PUE: Instrukcje wypełniania wniosku RWS.
• Gov.pl: Wakacje składkowe – informacje dla przedsiębiorcy.