Afera GetBack: Wnioski z Raportu NIK o GetBack i nadzorze KNF

Czym była i czym jest Afera GetBack?

Afera GetBack jest powszechnie uznawana za jedną z „najbardziej wstrząsających afer finansowych w historii II Rzeczpospolitej”, która „obnażyła nie tylko skalę nadużyć, ale i głęboki kryzys instytucji państwowych” odpowiedzialnych za nadzór i ochronę obywateli. Skala strat finansowych przekroczyła 3,5 miliarda złotych, dotykając ponad 9 tysięcy osób poszkodowanych, którzy nierzadko stracili „dorobek całego życia”. Ta sytuacja uwydatniła, jak państwo zawiodło w podstawowym obowiązku ochrony swoich obywateli. Niniejszy raport ma na celu dogłębną analizę ustaleń Najwyższej Izby Kontroli (NIK) oraz wniosków płynących z przeprowadzonej kontroli, dostarczając istotnych spostrzeżeń zarówno dla przyszłych inwestorów, jak i dla regulatorów rynku finansowego.

Kalendarium tragedii: Jak rozwinęła się afera GetBack?

Spółka GetBack S.A. powstała w marcu 2012 roku, koncentrując się na windykacji portfeli wierzytelności nabywanych przez fundusze, dla których była wyłącznym posiadaczem certyfikatów inwestycyjnych oraz serwiserem zewnętrznych portfeli wierzytelności. W lipcu 2017 roku GetBack zadebiutował na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Miesiąc później spółka nabyła firmę EGB Investments S.A. od Altus TFI za kwotę ponad 207 milionów złotych.

Krytyczny moment nastąpił 16 kwietnia 2018 roku, kiedy to spółka GetBack, w raporcie ESPI nr 39/2018, przekazała publicznie informację o rzekomym zaangażowaniu w rozmowy z Bankiem PKO BP S.A. oraz Polskim Funduszem Rozwoju S.A. (PFR) dotyczące finansowania w wysokości do 250 milionów złotych. Informacje te zostały natychmiastowo zdementowane przez obie instytucje. W odpowiedzi, KNF wszczęła postępowanie administracyjne i, bez wystarczających dowodów, zawiesiła obrót akcjami i obligacjami GetBack, a następnie złożyła zawiadomienie do Prokuratury Krajowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez członków zarządu spółki.

2 maja 2018 roku GetBack złożył do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego (PPU). Początkowo propozycje układowe przewidywały spłatę 65% należności głównej w gotówce oraz konwersję pozostałych 34,64% na akcje. Jednakże, w wyniku przyjętego w styczniu 2019 roku układu, obligatariusze niezabezpieczeni mieli otrzymać jedynie 25% należności głównej, bez odsetek i bez konwersji na akcje, do spłaty w ciągu 8 lat. Wartość wierzytelności objętych układem wyniosła blisko 3,14 miliarda złotych.

W czerwcu i lipcu 2018 roku doszło do zatrzymania i tymczasowego aresztowania członków zarządu GetBack, a w sierpniu 2018 roku – prezesa zarządu Altus TFI w związku z transakcją nabycia EGB Investments S.A.. NIK podkreśla, że do dnia dzisiejszego „żadna instytucja publiczna oprócz NIK nie podjęła próby ustalenia wartości portfeli wierzytelności” ani aktywów spółki, w tym certyfikatów inwestycyjnych.

Krytyka nadzoru finansowego: Co zawiodło w działaniach KNF?

Najwyższa Izba Kontroli ocenia negatywnie działania Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i jej Urzędu (UKNF) w zakresie nadzoru nad GetBack S.A..

Opieszałość i brak proaktywności:

• KNF otrzymała informacje o potencjalnych problemach GetBack już w grudniu 2017 roku, dotyczące „agresywnej polityki inwestycyjnej” i możliwych problemów z wykupem obligacji. Mimo to, KNF nie wykorzystała swoich uprawnień do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, uzyskania informacji czy zlecenia rewizji finansowej, co mogłoby „uchronić obligatariuszy przed powiększeniem szkody majątkowej”. UKNF twierdzi, że podjęto korespondencję nadzorczą i rozpoczęto kontrolę w lutym 2018 roku, co było „najbardziej adekwatnym i najskuteczniejszym środkiem nadzorczym”.

Nierzetelność decyzji o zawieszeniu obrotu:

• Decyzje o zawieszeniu obrotu akcjami i obligacjami GetBack w kwietniu 2018 roku podjęto bez wystarczających dowodów, opierając się jedynie na „subiektywnej ocenie dwóch przeciwstawnych stanowisk”. KNF argumentuje, że „konieczna jest natychmiastowa reakcja organu nadzoru” w przypadku sprzecznych informacji, a „rolą tego instrumentu nadzorczego nie jest zbieranie materiału dowodowego”.

Błędy w zawiadomieniach o przestępstwach (np. transakcja EGB Investments):

• KNF złożyła zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa bazując na niepełnym materiale dowodowym. W przypadku transakcji EGB Investments, KNF nie dokonała samodzielnej wyceny wartości aktywów ani nie wykazała wartości szkody, co było konieczne do udowodnienia przestępstwa niegospodarności. UKNF odpowiada, że „nie ma obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego” przed złożeniem zawiadomienia, a prokuratura uznała zawiadomienia za „zasadne i wystarczające”. NIK jednak wskazuje, że niezależna opinia biegłego zlecona przez NIK wykazała szkodę wynoszącą co najmniej 118 milionów złotych na transakcji cesji portfeli wierzytelności.

Bierna postawa w Przyspieszonym Postępowaniu Układowym (PPU):

• Przewodniczący KNF nie przystąpił do PPU wobec GetBack, pomimo posiadania uprawnień prokuratorskich w sprawach cywilnych. NIK oceniła to jako działanie „nierzetelne i nieadekwatne”, które mogło znacząco wpłynąć na rzetelność postępowania i realną ocenę majątku spółki. UKNF utrzymuje, że prawo nie nakładało takiego obowiązku, a KNF wyrażała gotowość współpracy z sądem.

Zaniedbania w egzekwowaniu obowiązków sprawozdawczych:

• KNF nie podjęła niezwłocznych działań w celu wyegzekwowania terminowego publikowania 16 raportów okresowych od GetBack, a opóźnienia te sięgały ponad trzech lat i siedmiu miesięcy (1317 dni). UKNF twierdzi, że prowadził korespondencję i inne działania nadzorcze, a opóźnienia wynikały z okoliczności wskazywanych przez spółkę.

Brak weryfikacji zmian metodologii wyceny:

• KNF nie zweryfikowała poprawności dwukrotnej zmiany metodologii wyceny portfeli wierzytelności przez GetBack, co miało „znaczący wpływ na przedstawianą sytuację finansową spółki” i poziom zaspokojenia wierzycieli. UKNF argumentuje, że zmiany te były konieczne ze względu na ryzyko braku kontynuacji działalności i były zgodne z zasadami szacowania wartości godziwej.

Kontrowersje wokół Listy Ostrzeżeń Publicznych (LOP):

• Wpisano 41 podmiotów (w tym osoby fizyczne) na LOP bez indywidualnej oceny, postępowania wyjaśniającego i możliwości odwołania. NIK podkreśla, że konsekwencje wpisu na LOP są „bardzo poważne”, prowadząc do ostracyzmu społecznego, utraty zaufania, problemów z rachunkami bankowymi, zatrudnieniem, a nawet do „tragicznych wydarzeń z udziałem członków rodzin osób wpisanych, w tym niestety śmierci”. NIK „prowadzi prace nad przygotowaniem wniosków zmieniających przepisy dotyczące listy ostrzeżeń publicznych”. UKNF utrzymuje, że wpis na LOP to „realizacja obowiązków” prawnych i nie wymaga indywidualnej oceny, a poprzednie oceny NIK były sprzeczne.

Nierzetelny nadzór nad transakcją cesji wierzytelności (easyDebt, Open Finance, Hoist II):

• Analiza UKNF dotycząca transakcji cesji portfeli wierzytelności z 29 kwietnia 2019 roku „pomijała istotne aspekty”. UKNF dysponował oświadczeniem biegłego o godziwości ceny, które w ocenie NIK „posiadało oczywiste wady”, jednak nie podjęto działań w celu weryfikacji transakcji. NIK, po powołaniu własnego biegłego, ustaliła, że „portfele wierzytelności zostały zbyte za kwotę, która nie odzwierciedlała wartości godziwej, a szkoda wynikająca z tej transakcji (…) opiewa na kwotę nie mniejszą niż 118 milionów złotych„. UKNF twierdzi, że przeprowadził własne analizy, które nie kwestionowały ceny.

Rola prokuratury i sądów: Dlaczego sprawiedliwość wciąż jest iluzją?

Przez ponad 7 lat trwania afery GetBack, „żadna instytucja publiczna poza NIK” nie podjęła merytorycznej próby ustalenia wartości portfeli wierzytelności ani aktywów spółki.

Niejasne powiązania i naciski:

• NIK zgromadziła materiał dowodowy wskazujący na „budzące poważne wątpliwości powiązania prokuratorów z osobami zaangażowanymi w funkcjonowanie Getback”, które do dziś nie zostały wyjaśnione merytorycznie.
• Potwierdzono „przypadki nacisków najwyższych funkcjonariuszy prokuratury krajowej i Regionalnej”, w tym Prokuratora Krajowego, na prokuratorów prowadzących śledztwa w sprawie GetBack. Naciski te polegały na nakłanianiu do „podejmowania decyzji procesowych wobec członków zarządu GedEg i funduszy inwestycyjnych skutkujących wnioskami o tymczasowe aresztowanie mimo że materiał dowodowy nie dawał podstaw do takich działań”. Naciski te doprowadziły do rezygnacji prokuratorów z udziału w pracach zespołu ds. GetBack.

Zaniechania w PPU:

• Prokuratura Regionalna w Warszawie nie przekazała sądowi kluczowych materiałów dowodowych z przesłuchań świadków, które mogły „istotnie wpłynąć na przebieg postępowania układowego”. Jeden ze świadków zeznał o możliwym wyprowadzeniu środków pieniężnych z GetBack za pomocą PPU.
• Krytykowano również „brak właściwego merytorycznego zaangażowania prokuratury” w PPU.

Działania Sądu w PPU:

• Sąd prowadzący PPU „podejmował decyzje procesowe, które negatywnie wpływały na sytuację tysięcy poszkodowanych”. Pomimo „wielu braków i nieprawidłowości” w postępowaniu, takich jak nieustalenie przesłanek niewypłacalności, wartości portfeli wierzytelności i aktywów, czy braku sprawozdań finansowych, a także przyjmowanie oświadczeń zamiast przesłuchań świadków, sąd zatwierdził układ.

Brak reakcji Rządu/Polityków:

• Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że „odpowiedzialni za państwo i służby oraz wymiar sprawiedliwości politycy nie podejmowali żadnych konstruktywnych działań mających na celu ochronę obywateli przed stratami„. Były przewodniczący KNF zeznał, że Premier Morawiecki nie przyjął od niego analiz dotyczących afery, a sam premier „nie przypomina sobie żadnej rozmowy” z innymi osobami, które mogłyby pomóc w wyjaśnieniu sprawy.

Utrudnienia w kontroli NIK:

• Kontrolerzy NIK napotkali na „liczne utrudnienia”, w tym „wielokrotną odmowę udostępniania akt”, „próby wpływania na czynności kontrolerów”, a nawet „próby straszenia kontrolerów przyszłą odpowiedzialnością karną za wykonywanie działań zmierzających do wyjaśnienia tej afery”.

Skutki dla obywateli – ludzki wymiar afery

Afera GetBack to przede wszystkim ludzki dramat tysięcy rodzin. Ponad 9000 osób straciło oszczędności, nierzadko „dorobek całego życia”. Poszkodowani doświadczyli „stresu, lęku, niepewności, bezsennych nocy, łez, załamań nerwowych, depresji i samobójstw”.

Na Listę Ostrzeżeń Publicznych (LOP) Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) wpisano 41 podmiotów, w tym 26 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz 15 osób działających w imieniu podmiotów. Podmioty te były pośrednikami w oferowaniu obligacji GetBack S.A.

Konsekwencje wpisu na Listę Ostrzeżeń Publicznych (LOP) były „bardzo poważne”. Osoby wpisane na LOP doświadczyły „ostracyzmu społecznego, utraty zaufania”, problemów z rachunkami bankowymi, niemożności prowadzenia działalności gospodarczej, a także trudności w znalezieniu pracy, szczególnie w branży finansowej. NIK ustaliła, że na skutek wpisu na LOP „doszło do tragicznych wydarzeń z udziałem członków rodzin osób wpisanych, w tym niestety śmierci”.

Cała sytuacja doprowadziła do „poczucia bezsilności i rozczarowania”, gdzie „obywatel pozostaje bezbronny, gdy system zawodzi”. Mimo to, siła zorganizowanego działania, m.in. poprzez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Obligatoriuszy GetBack (OSOK), doprowadziła do działań na arenie międzynarodowej, w tym do złożenia zawiadomień do Parlamentu Europejskiego oraz organów ścigania w Szwecji, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

Informacje dotyczące postępów w śledztwach afery GetBack

W kontekście afery GetBack, Prokuratura Krajowa aktywnie prowadzi śledztwa, które obejmują obecnie 27 postępowań w trzech jednostkach prokuratury: Prokuraturze Regionalnej w Warszawie, Prokuraturze Okręgowej w Warszawie i Prokuraturze Okręgowej we Wrocławiu.

Przedmiotem tych postępowań są liczne wątki, w tym wyrządzenie spółce GetBack S.A. szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, działania na szkodę klientów Idea Bank S.A. w zakresie oferowania obligacji GetBack i certyfikatów inwestycyjnych Trigon TFI S.A., nabywanie portfeli wierzytelności po zawyżonych cenach, a także działania funkcjonariuszy publicznych zobowiązanych do nadzoru nad rynkami kapitałowymi.

Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu nadzoruje również postępowanie dotyczące oceny nieprawidłowości w toku przyspieszonego postępowania układowego GetBack S.A.. Dotychczas w ramach prowadzonych postępowań przesłuchano blisko 4500 świadków, dokonano zabezpieczenia mienia na kwotę ponad 250 milionów złotych i uzyskano 46 specjalistycznych opinii biegłych, a akta sprawy liczą łącznie 10 000 tomów.

Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na skierowanie 10 obszernych aktów oskarżenia, obejmujących 107 osób. Dodatkowo, Prokuratura Regionalna w Warszawie skierowała szósty akt oskarżenia przeciwko 15 byłym pracownikom Idea Bank S.A., którym zarzucono popełnienie 23 przestępstw, skutkujących szkodą w wysokości niemal 58,9 miliona złotych dla 301 klientów. Ustalono, że oszukańcze manipulacje w procesie oferowania i nabywania obligacji miały charakter „odgórnie sterowany i masowy”, często celując w osoby starsze.

Prokuratura podkreśla, że prokuratorzy współpracują z Najwyższą Izbą Kontroli (NIK) i innymi organami kontroli, wykorzystując zgromadzony przez nich materiał dowodowy. Odnosząc się do zarzutów NIK, Prokuratura Krajowa zaznacza, że odmowy udostępniania akt postępowania NIK wynikały z przepisów Kodeksu postępowania karnego i były poddane kontroli sądowej.

Ponadto, prokuratorzy nie mogą być przesłuchiwani przez kontrolerów NIK jako świadkowie z uwagi na tajemnicę zawodową, a wszelkie zarzuty dotyczące rzekomych nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań są na bieżąco weryfikowane przez Departament do Spraw Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Krajowej.

Niemniej jednak, NIK nadal wskazuje na „budzące poważne wątpliwości powiązania prokuratorów z osobami zaangażowanymi w funkcjonowanie Getback” oraz „przypadki nacisków najwyższych funkcjonariuszy prokuratury” na prokuratorów prowadzących śledztwa.

Lekcje i wnioski z Raportu NIK: Co dalej ze sprawą?

Najwyższa Izba Kontroli, w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, przedstawia szereg wniosków dla regulatorów i wskazówek dla inwestorów.

Wnioski NIK dla regulatorów (wskazówki eksperckie i najlepsze praktyki):

• Bezzwłoczne podejmowanie odpowiednich działań nadzorczych w przypadku wiarygodnych informacji o potencjalnych nieprawidłowościach.
• Składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na podstawie wyczerpujących dowodów, z kompleksowym wykorzystaniem narzędzi prawnych przysługujących KNF.
• Bezzwłoczne podejmowanie działań zmierzających do egzekwowania terminowej realizacji obowiązków sprawozdawczych.
• Korzystanie przez Przewodniczącego KNF z przysługujących mu uprawnień prokuratora w sprawach cywilnych, gdy ich rozstrzygnięcie może mieć istotne znaczenie dla funkcjonowania rynku finansowego lub dotyczy kwestii o znaczeniu systemowym.
• Zapewnienie stronom postępowań administracyjnych prawa do wypowiedzenia się i przeprowadzenia środków dowodowych.
• Sporządzenie opinii ekonomiczno-finansowej jednostkowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych GetBack (Capitea) za lata 2017-2019 w celu ustalenia rzetelnych wartości aktywów i innych danych finansowych.

Wskazówki dla Inwestorów (praktyczne porady):

• Nie ufaj bezgranicznie deklaracjom spółek: Zawsze weryfikuj informacje u kilku źródeł, nawet jeśli pochodzą z oficjalnych komunikatów.
• Bądź czujny na sygnały ostrzegawcze: Opóźnienia w raportach finansowych, częste zmiany propozycji układowych, „agresywna polityka inwestycyjna” to poważne sygnały alarmowe.
• Zrozum ryzyko utraty wartości: Obietnice restrukturyzacyjne mogą być drastycznie obniżone, a inwestorzy muszą liczyć się z ogromnymi stratami.
• Rola pośredników finansowych: Bądź świadomy ryzyka współpracy z podmiotami bez wymaganych zezwoleń i konsekwencji wpisania na Listę Ostrzeżeń Publicznych.
• Siła zorganizowanego działania: Zbiorowy głos poszkodowanych (np. stowarzyszeń) może być kluczowy w walce o sprawiedliwość.

Wnioski końcowe: Przyszłość afery GetBack

Afera GetBack to „strukturalna wada systemu”, która ujawniła „patologię państwa, które nie działa tak jak powinno”. Brak merytorycznego wyjaśnienia przyczyn i przebiegu tej afery przez instytucje państwowe przez ponad siedem lat jest nieakceptowalny.

Najwyższa Izba Kontroli „bezwzględnie widzi potrzebę powołania sejmowej komisji śledczej” w sprawie GetBack, ponieważ „żadna instytucja państwowa przez 7 lat nie była w stanie merytorycznie wyjaśnić przyczyn i przebiegu tej afery”. NIK apeluje do „najważniejszych osób w państwie (…) o podjęcie niezwłocznych działań w celu wyjaśnienia tej afery z wykorzystaniem materiałów zgromadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli”.

NIK ogłosiła również, że złoży zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez osoby odpowiedzialne za wskazane nieprawidłowości. Bez rzeczywistego rozliczenia i reformy nadzoru finansowego, nie ma mowy o przywróceniu „elementarnej wiarygodności” państwa, sprawiedliwości i praworządności, a także zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom i rynkowi finansowemu. Ostatecznym celem jest, aby poszkodowani „odzyskali wiarę w sprawiedliwość” i aby „już więcej takich afer nie będzie”.

Słownik kluczowych terminów

• Afera GetBack (Capitea): Jeden z największych skandali finansowych w Polsce, dotyczący spółki GetBack S.A. (obecnie Capitea S.A.), specjalizującej się w windykacji wierzytelności. Sprawa dotyczy nieprawidłowości w zarządzaniu, emisji obligacji, nadzorze instytucji państwowych oraz ogromnych strat dla inwestorów.
• Altus TFI S.A.: Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych, które było zaangażowane w transakcję nabycia EGB Investments S.A. przez GetBack S.A., co stało się przedmiotem kontroli NIK.
• Capitea S.A.: Obecna nazwa spółki GetBack S.A. po zmianie statutu, która miała miejsce 23 lipca 2021 r.
• Cesja portfeli wierzytelności: Umowa, na mocy której wierzyciel (cedent) przenosi swoje wierzytelności na inny podmiot (cesjonariusza). W kontekście GetBack dotyczyło to transakcji pomiędzy easyDebt NS FIZ, Open Finance Wierzytelności NS FIZ, a Hoist II NSFIZ.
• Certyfikaty inwestycyjne: Papiery wartościowe emitowane przez fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ), reprezentujące udział w aktywach funduszu. GetBack był wyłącznym posiadaczem certyfikatów w funduszach, dla których nabywał portfele wierzytelności.
• EGB Investments S.A.: Firma windykacyjna, której akcje zostały nabyte przez GetBack S.A. od Altus TFI S.A., co stało się przedmiotem zainteresowania KNF i NIK ze względu na cenę transakcji.
• ESPI (Elektroniczny System Przekazywania Informacji): System informatyczny służący do przekazywania przez spółki publiczne do wiadomości publicznej informacji wskazanych w przepisach prawa.
• Fundusz sekurytyzacyjny: Specjalistyczny fundusz inwestycyjny, którego głównym celem jest nabywanie i zarządzanie portfelami wierzytelności w celu ich odzyskiwania.
• Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (GPW): Główna giełda papierów wartościowych w Polsce, na której notowane były akcje i obligacje GetBack S.A.
• Hoist II NSFIZ: Jeden z podmiotów, na rzecz którego GetBack S.A. dokonał cesji portfeli wierzytelności, co wzbudziło wątpliwości NIK co do godziwości ceny.
• KNF (Komisja Nadzoru Finansowego): Polski organ nadzoru nad rynkiem finansowym, odpowiedzialny za zapewnienie jego prawidłowego funkcjonowania, stabilności, bezpieczeństwa i przejrzystości, a także ochronę interesów uczestników rynku.
• LOP (Lista Ostrzeżeń Publicznych): Lista prowadzona przez KNF, na której umieszczane są podmioty, wobec których KNF powzięła podejrzenie popełnienia określonych przestępstw na rynku finansowym.
• Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF): Zbiór międzynarodowych standardów rachunkowości, stosowanych przez spółki publiczne do sporządzania sprawozdań finansowych.
• NIK (Najwyższa Izba Kontroli): Naczelny organ kontroli państwowej w Polsce, kontrolujący działalność organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.
• Obligatariusze niezabezpieczeni: Posiadacze obligacji korporacyjnych, którzy nie posiadają zabezpieczenia swoich wierzytelności na majątku emitenta. W aferze GetBack to oni ponieśli największe straty.
• Oferta publiczna: Proponowanie nabycia papierów wartościowych (np. obligacji, akcji) przez emitenta lub sprzedającego określonemu kręgowi odbiorców, zazwyczaj w celu pozyskania kapitału.
• PKO BP S.A.: Jeden z największych banków w Polsce, który zdementował informacje GetBack S.A. o prowadzonych rozmowach dotyczących dofinansowania.
• PFR S.A. (Polski Fundusz Rozwoju S.A.): Polska instytucja finansowa wspierająca rozwój gospodarczy, która również zdementowała informacje GetBack S.A. o prowadzonych rozmowach dotyczących dofinansowania.
• Postępowanie wyjaśniające: W prawie administracyjnym, etap poprzedzający wszczęcie postępowania administracyjnego, mający na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do podjęcia dalszych działań.
• PPU (Przyspieszone Postępowanie Układowe): Rodzaj postępowania restrukturyzacyjnego, którego celem jest zawarcie układu z wierzycielami dłużnika zagrożonego niewypłacalnością, aby uniknąć upadłości.
• Serwiser portfeli wierzytelności: Podmiot zarządzający procesem windykacji i odzyskiwania należności z zakupionych portfeli wierzytelności. GetBack pełnił tę rolę dla wielu funduszy.
• Szkoda majątkowa: Uszczerbek majątkowy, rzeczywista strata lub utracone korzyści. W kontekście afery GetBack dotyczy to strat poniesionych przez inwestorów.
• Szkoda znacznej wartości/wielkiej wartości: Określone progi wartości szkody, które mają znaczenie dla kwalifikacji przestępstwa w prawie karnym (np. niegospodarności).
• Tymczasowe aresztowanie: Najbardziej dolegliwy środek zapobiegawczy stosowany w postępowaniu karnym, polegający na pozbawieniu wolności podejrzanego lub oskarżonego.
• UKNF (Urząd Komisji Nadzoru Finansowego): Aparat wykonawczy KNF, czyli jednostka organizacyjna wspierająca działania Komisji Nadzoru Finansowego.
• Ustawa o funduszach inwestycyjnych: Ustawa regulująca tworzenie, funkcjonowanie i nadzór nad funduszami inwestycyjnymi.
• Ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym: Ustawa określająca zasady nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawnienia KNF.
• Ustawa o NIK: Ustawa regulująca zasady funkcjonowania Najwyższej Izby Kontroli i jej uprawnienia kontrolne.
• Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi: Ustawa regulująca zasady obrotu instrumentami finansowymi na rynku.
• Ustawa o ofercie publicznej: Ustawa regulująca zasady ofert publicznych papierów wartościowych.
• Ustawa Prawo restrukturyzacyjne: Ustawa regulująca zasady i tryb postępowania restrukturyzacyjnego.
• Wartość godziwa: Kwota, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami.
• WANCI (Wartość Aktywów Netto na Certyfikat Inwestycyjny): Wskaźnik określający wartość jednego certyfikatu inwestycyjnego w funduszu.
• Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa: Oficjalne poinformowanie organów ścigania (np. prokuratury) o możliwości popełnienia przestępstwa.
• Zeznania świadków: Oświadczenia składane przez osoby posiadające wiedzę na temat zdarzeń będących przedmiotem postępowania.
• Zgromadzenie Wierzycieli: Organ w postępowaniu restrukturyzacyjnym lub upadłościowym, w którym wierzyciele podejmują decyzje dotyczące układu z dłużnikiem.

Artykuł powstał na podstawie:

• Wystąpienie pokontrolne NIK Delegatura w Białymstoku
• Nierzetelny i nieprawidłowy nadzór KNF nad spółką GetBack S.A. (obecnie Capitea S.A.) – zapis konferencji prasowej
• Informacja ws. Wystąpienia pokontrolnego NIK dot. kontroli I/24/001 „Nadzór Komisji Nadzoru Finansowego nad spółką Getback SA (obecnie Capitea SA) oraz podmiotami współpracującymi ze Spółką”

Najczęściej zadawane pytania – Wnioski z Raportu NIK o GetBack i nadzorze KNF