Pranie pieniędzy to nie tylko sceny znane z filmów sensacyjnych, ale realne zagrożenie, które uderza w nasze codzienne bezpieczeństwo i gospodarkę. Przestępcy wciąż szukają nowych luk w prawie, wykorzystując kryptowaluty czy fałszywe zbiórki.
W dobie globalizacji rynków finansowych oraz postępującej cyfryzacji, systemy bezpieczeństwa ekonomicznego muszą ewoluować szybciej niż metody stosowane przez organizacje przestępcze. Przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 75 z dnia 10 lutego 2026 r. w sprawie Strategii Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu stanowi moment zwrotny dla polskiego sektora finansowego i regulacyjnego.
Dokument ten, opublikowany w Monitorze Polskim pod pozycją 247, nie jest jedynie formalnym wymogiem biurokratycznym, lecz stanowi fundament operacyjny dla tysięcy instytucji obowiązanych oraz dziesiątek organów państwowych na lata 2026–2027. Niniejszy artykuł stanowi analizę nowej strategii, rzucając światło na mechanizmy, które mają chronić polską gospodarkę przed napływem tzw. „brudnych pieniędzy” oraz finansowaniem działań terrorystycznych, szczególnie w kontekście napiętej sytuacji geopolitycznej we wschodniej Europie.
SPIS TREŚCI
Obejrzyj na YouTube / Posłuchaj podcastu
- Czym jest nowa Strategia AML/CFT 2026 i dlaczego została wprowadzona?
Strategia AML/CFT 2026 to kompleksowy plan działań państwa polskiego, przyjęty Uchwałą nr 75 Rady Ministrów, mający na celu uszczelnienie systemu finansowego poprzez realizację 6 priorytetów i 25 konkretnych zadań w odpowiedzi na ryzyka zidentyfikowane w Krajowej Ocenie Ryzyka z 2023 roku.
- Jakie są najważniejsze priorytety rozwoju systemu KSPPPFT w latach 2026–2027?
System koncentruje się na wzmocnieniu analiz prowadzonych przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), wsparciu eksperckim dla instytucji obowiązanych, harmonizacji nadzoru, optymalizacji wymiany informacji, nowoczesnych szkoleniach oraz dostosowaniu prawa krajowego do unijnego pakietu AML i rozporządzenia MiCA.
- Jakie nowe technologie wprowadzane są do walki z praniem pieniędzy?
Kluczowe narzędzia to system informatyczny SIGIIF 2.0 oparty na oprogramowaniu goAML, platforma goTrace służąca do anonimowej wymiany danych między służbami oraz wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji do wykrywania nietypowych wzorców transakcyjnych.
- Jak geopolityka i konflikt na Ukrainie wpłynęły na nową strategię?
W strategii po raz pierwszy tak silnie zaakcentowano zagrożenie terroryzmem państwowym oraz konieczność monitorowania przepływów finansowych powiązanych z migracją i działaniami hybrydowymi prowadzonymi przez państwa ościenne.
Wstęp: Architektura bezpieczeństwa finansowego w Polsce
Podnoszenie skuteczności ochrony systemu finansowego jest procesem ciągłym, który w polskich realiach prawnych został podzielony na dwa naprzemienne etapy: definiowanie ryzyk oraz wdrażanie planów ich mitygacji. Pierwszy etap kończy się publikacją Krajowej Oceny Ryzyka (KOR), która stanowi diagnozę sytuacji, natomiast drugi etap to właśnie Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu, będąca zestawem konkretnych leków na zdiagnozowane bolączki.
Nowa strategia, przyjęta w lutym 2026 roku, zastępuje poprzedni dokument z 2021 roku. Choć poprzednia strategia pozwoliła na ukończenie 24 z 27 zaplanowanych działań, trzy kluczowe obszary pozostały niedokończone: prace nad rozporządzeniami wykonawczymi, wymiana informacji o klientach oraz budowa platformy szkoleniowej. Te zaległości, w połączeniu z nowymi zagrożeniami takimi jak wzrost roli kryptowalut czy terroryzm państwowy, wymusiły opracowanie nowego, bardziej agresywnego planu działania na lata 2026–2027.
Podstawą prawną tych działań jest art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wprowadzenie nowej strategii podkreśla rangę, jaką państwo nadaje kwestiom bezpieczeństwa finansowego w obliczu współczesnych wyzwań.
Ewolucja i struktura Krajowego Systemu Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (KSPPPFT)
Krajowy System Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu (KSPPPFT) jest unikalną strukturą typu „naczyń połączonych”, w której efektywność całego organizmu zależy od jakości współpracy między jego elementami. Główną rolę w tym systemie pełni Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF), wspierany przez Departament Informacji Finansowej Ministerstwa Finansów, który w nomenklaturze międzynarodowej funkcjonuje jako polska Jednostka Analityki Finansowej (JAF).
Tabela 1: Kluczowe filary KSPPPFT i ich funkcje
| Filar Systemu | Skład i Podmioty | Główne Zadania |
|---|---|---|
| GIIF / JAF | Ministerstwo Finansów | Gromadzenie zgłoszeń, analiza podejrzanych transakcji, koordynacja systemu |
| Instytucje Obowiązane | Banki, kantory, notariusze, biura rachunkowe, NGO | Stosowanie środków bezpieczeństwa, identyfikacja klientów, raportowanie |
| Jednostki Współpracujące | Policja (KGP, CBŚP, CBZC), Prokuratura, ABW, CBA, KAS, KNF, SG | Ściganie przestępstw bazowych, nadzór sektorowy, wymiana danych |
Istotą zadań JAF jest nie tylko przyjmowanie zgłoszeń, ale przede wszystkim ich głęboka analiza w celu wykrycia powiązań z przestępstwami skarbowymi, przeciwko mieniu czy obrotowi gospodarczemu. JAF przekazuje wyniki swoich analiz właściwym organom ścigania, jeśli istnieją podstawy do podejrzenia prania pieniędzy (ML) lub finansowania terroryzmu (FT). Co ważne, system ten opiera się na wymianie informacji zwrotnych – organy ścigania powinny informować JAF o rezultatach dochodzeń wszczętych na podstawie uzyskanych danych, co pozwala na ciągłe doskonalenie modeli analitycznych.
W 2025 roku system zyskał nowy, potężny punkt odniesienia w postaci unijnego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA), który ma za zadanie koordynować działania jednostek analityki finansowej w całej Unii Europejskiej. Strategia 2026 zakłada ścisłą integrację polskiego systemu z bazami danych AMLA, co pozwoli na jeszcze skuteczniejszą walkę z przestępczością o charakterze transgranicznym.
Diagnoza zagrożeń: Kluczowe wnioski z Krajowej Oceny Ryzyka 2023
Każda skuteczna strategia musi bazować na rzetelnej ocenie stanu faktycznego. Krajowa Ocena Ryzyka z 2023 roku (KOR) dostarczyła danych, które są fundamentem dla priorytetów Strategii AML/CFT 2026. Dokument ten wskazuje, że choć żaden z obszarów w Polsce nie został oceniony jako „bardzo wysoki”, to aż 10 sektorów charakteryzuje się ryzykiem wysokim.
Szacunki poziomów ryzyka ogólnego
Zgodnie z przyjętą metodologią, oszacowano poziomy ryzyka podstawowego i szczątkowego:
- Pranie pieniędzy: Ryzyko ogólne na poziomie 2,59 (poziom średni), przy czym ryzyko szczątkowe (po uwzględnieniu obecnych zabezpieczeń) wzrosło do 2,66, co uznaje się za poziom wysoki.
- Finansowanie terroryzmu: Ryzyko ogólne na poziomie 2,11 (poziom średni).
Zupełnie inny charakter mają oba te zjawiska. Operacje finansowania terroryzmu są często realizowane poza systemem finansowym, na mniejszą skalę i rzadziej raportowane, co czyni je trudniejszymi do wykrycia. Z kolei klasyczne pranie pieniędzy jest zjawiskiem masowym, łatwiejszym do wychwycenia przez systemy bankowe ze względu na dużą aktywność raportową instytucji obowiązanych.
Tabela 2: Sektory o najwyższym poziomie ryzyka prania pieniędzy (według KOR 2023)
| Obszar / Sektor | Poziom Ryzyka | Główne Zagrożenia |
|---|---|---|
| Przewóz gotówki przez granicę | Wysoki (>= 2,6) | Fizyczny transport wartości majątkowych przez osoby fizyczne |
| Kryptowaluty / Waluty wirtualne | Wysoki (>= 2,6) | Anonimowość, szybkość transakcji, trudność w identyfikacji beneficjenta |
| Płatności mobilne i telekomunikacja | Wysoki (>= 2,6) | Wykorzystanie usług telekomunikacyjnych do transferu środków |
| Organizacje Non-Profit (NGO) | Wysoki (>= 2,6) | Podatność na wykorzystanie do finansowania terroryzmu |
| Finansowanie społecznościowe | Wysoki (>= 2,6) | Crowdfunding jako metoda gromadzenia nielegalnych środków |
Warto zauważyć, że najwyżej oszacowano prawdopodobieństwo prania pieniędzy w przypadku fizycznego przewozu gotówki przez granicę przez osoby fizyczne. Jednocześnie, w kontekście finansowania terroryzmu, odnotowano wysoki poziom zagrożenia wynikający z napiętej sytuacji geopolitycznej – ataku Rosji na Ukrainę oraz działań hybrydowych ze strony Białorusi. Masowy napływ uchodźców i migrantów, choć jest wyzwaniem humanitarnym, stwarza również okazję dla grup przestępczych do stosowania nowych metod ukrywania przepływów pieniężnych.
Szczegółowa analiza 6 priorytetów Strategii Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu 2026
Aby skutecznie odpowiedzieć na zdiagnozowane ryzyka, Strategia AML/CFT 2026 wyznacza sześć głównych osi rozwoju, które mają stanowić fundament działań wszystkich organów państwowych.
Priorytet I: Wzmocnienie skuteczności działania i analiz GIIF
Jako centralny węzeł systemu, JAF musi posiadać narzędzia pozwalające na automatyzację procesów i głęboką analitykę „Big Data”. Kluczowe jest tu odejście od manualnego przeglądania zgłoszeń na rzecz systemów wykrywających powiązania w ułamku sekundy. GIIF ma zyskać szerszy dostęp do informacji o postępowaniach karnych oraz czynnościach podejmowanych przez organy nadzorcze.
Priorytet II: Wzmocnienie struktur AML/CFT w instytucjach obowiązanych
Instytucje obowiązane, takie jak banki czy notariusze, są „pierwszą linią frontu”. Strategia przewiduje wsparcie ekspertów państwowych dla tych podmiotów poprzez opracowanie jasnych wytycznych i zaleceń, szczególnie w zakresie monitorowania transakcji osób z krajów wysokiego ryzyka oraz weryfikacji źródeł ich majątku.
Priorytet III: Harmonizacja i rozwój zasad nadzoru i kontroli
Nadzór nad systemem AML w Polsce jest rozproszony – sprawują go m.in. KNF, NBP, GIIF, a w przypadku fundacji także ministrowie i starostowie. Strategia dąży do ujednolicenia tych działań, aby kontrola była równie skuteczna w sektorze bankowym, jak i w sektorze NGO czy obrotu dziełami sztuki.
Priorytet IV: Optymalizacja wymiany informacji
Szybkość przepływu danych między JAF a Policją czy ABW decyduje o tym, czy uda się zablokować środki na rachunku, zanim zostaną one wytransferowane za granicę. Priorytet ten zakłada wdrożenie nowoczesnych platform teleinformatycznych, które umożliwią bezpieczną wymianę danych bez konieczności każdorazowego, czasochłonnego procesowania pism papierowych.
Priorytet V: Skuteczny system szkoleń i wymiany doświadczeń
Pracownicy instytucji finansowych i organów kontrolnych muszą stale podnosić swoje kompetencje, aby nadążyć za nowymi technologiami stosowanymi przez przestępców. Strategia zakłada stworzenie forum eksperckiego, które będzie platformą wymiany wiedzy o najnowszych typologiach prania pieniędzy (tzw. „newslettery typologiczne”).
Priorytet VI: Modyfikacja prawa i harmonizacja ze standardami UE
Polska jako członek UE musi implementować tzw. pakiet AML, który wprowadza m.in. limity na płatności gotówkowe oraz nowe obowiązki dla sektora kryptowalut (MiCA). Strategia zakłada dostosowanie polskiej ustawy o p.p.p.f.t. do tych unijnych wymogów do końca 2027 roku.
Plan działań AML/CFT na lata 2026–2027: 25 kroków do bezpiecznego systemu
W ramach powyższych priorytetów Strategia AML/CFT 2026 definiuje 25 konkretnych zadań do realizacji. Każde z nich posiada przypisany organ odpowiedzialny, jednostki wspomagające oraz precyzyjny termin wykonania.
Tabela 3: Wybrane kluczowe działania z Planu Strategicznego 2026-2027
| Obszar / Sektor | Poziom Ryzyka | Główne Zagrożenia |
|---|---|---|
| Przewóz gotówki przez granicę | Wysoki (>= 2,6) | Fizyczny transport wartości majątkowych przez osoby fizyczne |
| Kryptowaluty / Waluty wirtualne | Wysoki (>= 2,6) | Anonimowość, szybkość transakcji, trudność w identyfikacji beneficjenta |
| Płatności mobilne i telekomunikacja | Wysoki (>= 2,6) | Wykorzystanie usług telekomunikacyjnych do transferu środków |
| Organizacje Non-Profit (NGO) | Wysoki (>= 2,6) | Podatność na wykorzystanie do finansowania terroryzmu |
| Finansowanie społecznościowe | Wysoki (>= 2,6) | Crowdfunding jako metoda gromadzenia nielegalnych środków |
Każde z tych działań jest równoznaczne z zaleceniem ustawowym, co oznacza, że organy państwowe są zobligowane do ich wykonania pod groźbą sankcji i negatywnych ocen w raportach monitorujących. Szczególną uwagę warto zwrócić na zadanie nr 7, które dotyczy wpływu sztucznej inteligencji. AI może być wykorzystywana przez przestępców do tworzenia „deepfake’ów” w celu ominięcia procedur weryfikacji tożsamości klienta (KYC), ale może też pomóc GIIF w wykrywaniu anomalii w milionach transakcji dziennie.
Rewolucja technologiczna: SIGIIF 2.0, goAML i platforma goTrace
Nowoczesny system przeciwdziałania praniu pieniędzy nie może istnieć bez zaawansowanej infrastruktury informatycznej. Strategia 2026 kładzie ogromny nacisk na cyfrową transformację JAF.
SIGIIF 2.0 i standard goAML
Polski system informatyczny GIIF przechodzi gruntowną modernizację. Nowa wersja, SIGIIF 2.0, opiera się na oprogramowaniu goAML, opracowanym przez Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC). Jest to standard wykorzystywany przez wiodące jednostki analityki finansowej na całym świecie. Kluczowe korzyści to:
- Strukturyzacja danych: Przekazywanie informacji odbywa się za pomocą schematu XML, co pozwala na automatyczne zasilanie baz danych bez ryzyka błędów ludzkich.
- Automatyczna ocena ryzyka: System może wstępnie klasyfikować zgłoszenia, nadając im priorytety na podstawie zdefiniowanych reguł matematycznych.
- Elektroniczne UPO: Instytucje obowiązane otrzymują natychmiastowe Urzędowe Poświadczenie Odbioru po przesłaniu raportu.
Platforma goTrace: Innowacja w wymianie danych
Najbardziej przełomowym rozwiązaniem w obszarze współpracy międzyinstytucjonalnej jest system goTrace. Rozwiązuje on odwieczny dylemat między potrzebą bezpieczeństwa a ochroną danych osobowych. Działa on w czterech krokach:
- Szyfrowanie (Hashing): Agencja A i Agencja B przekształcają swoje rekordy (np. numery PESEL czy numery kont) w nieodwracalne wartości liczbowe (skróty).
- Transfer skrótów: Agencje wymieniają się jedynie tymi zaszyfrowanymi plikami. Nikt nie widzi prawdziwych danych na tym etapie.
- Porównywanie: System goTrace wykrywa, czy ten sam rekord (skrót) występuje w obu bazach danych. Jeśli tak, generuje powiadomienie o dopasowaniu (match).
- Współpraca celowana: Dopiero po wykryciu dopasowania, agencje kontaktują się ze sobą na podstawie istniejących umów prawnych, aby wymienić się konkretnymi informacjami o danej osobie.
Dzięki goTrace, Policja może sprawdzić, czy osoba figurująca w jej rejestrach jako podejrzana dokonywała nietypowych transakcji raportowanych do GIIF, bez konieczności uzyskiwania pełnego wglądu we wszystkie dane finansowe niewinnych obywateli.
Wymiar europejski: Rola AMLA i wdrożenie regulacji MiCA
Polska Strategia AML/CFT 2026 jest ściśle skorelowana z rewolucją regulacyjną w Unii Europejskiej. Kluczowym graczem staje się AMLA (Anti-Money Laundering Authority) – nowy urząd z siedzibą we Frankfurcie nad Menem.
AMLA: Europejski dyrygent walki z praniem pieniędzy
AMLA rozpoczęła działalność operacyjną jeszcze w 2025 roku i będzie miała bezpośrednie uprawnienia nadzorcze nad najbardziej ryzykownymi instytucjami finansowymi działającymi w wielu państwach członkowskich. Strategia AML/CFT 2026 przewiduje, że GIIF wydeleguje do AMLA przynajmniej jednego pracownika, który będzie wspierał urząd w przeprowadzaniu wspólnych analiz operacyjnych. AMLA stworzy również centralną bazę danych, która przejmie funkcję prowadzonych dotychczas przez EBA platform eGATE i EuReCA, gromadząc informacje o nałożonych karach administracyjnych w całej UE.
Rozporządzenie MiCA i rynek kryptoaktywów
Rynek kryptowalut przestaje być „Dzikim Zachodem”. Rozporządzenie MiCA (Markets in Crypto-Assets) wprowadza jednolite zasady dla dostawców usług kryptoaktywów w całej Unii. Polska strategia zakłada, że to Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) zostanie wyznaczona jako organ odpowiedzialny za nadzór nad realizacją postanowień MiCA. Oznacza to, że giełdy kryptowalut i kantory internetowe będą podlegać równie rygorystycznym kontrolom jak tradycyjne banki, co ma ograniczyć wykorzystywanie „wirtualnego pieniądza” do ukrywania nielegalnych majątków.
Nowe wyzwania: Terroryzm państwowy i bezpieczeństwo granic
W obecnej sytuacji geopolitycznej Polska stała się krajem przyfrontowym, co rodzi unikalne zagrożenia, którym Strategia AML/CFT 2026 poświęca osobną uwagę.
Terroryzm państwowy i działania hybrydowe
Nowym zjawiskiem zidentyfikowanym w strategii jest terroryzm państwowy. Polega on na wykorzystywaniu przemocy, dezinformacji i propagandy przez obce państwa do osiągania celów politycznych i ideologicznych. W kontekście finansowym może to oznaczać wspieranie przez wrogie reżimy sieci przestępczych działających w Polsce, które mają za zadanie destabilizować gospodarkę lub finansować działania sabotażowe. Strategia nakłada na ABW i inne służby obowiązek głębokiej analizy tych przepływów, które często mogą być maskowane jako legalne transakcje handlowe.
Migracja a bezpieczeństwo finansowe
Zwiększony napływ uchodźców i migrantów, szczególnie w związku z wojną na Ukrainie oraz działaniami na granicy z Białorusią, został uznany za czynnik ryzyka w KOR 2023. Choć większość tych osób poszukuje bezpieczeństwa, grupy przestępcze mogą próbować wykorzystywać ich trudną sytuację do procederu prania pieniędzy (np. poprzez oferowanie fikcyjnych dokumentów tożsamości do zakładania kont bankowych, tzw. „słupów”). Strategia rekomenduje wzmocnienie monitoringu transakcji powiązanych z nielegalną migracją i przemytem ludzi, a informacje o takich przypadkach mają trafiać do GIIF w trybie priorytetowym.
Instytucje obowiązane: Praktyczne obowiązki i dobre praktyki kontrolne
Dla podmiotów takich jak banki, notariusze, doradcy podatkowi czy handlarze dziełami sztuki, Strategia AML/CFT 2026 to zestaw bardzo konkretnych wytycznych dotyczących codziennej pracy.
Środki bezpieczeństwa finansowego (Customer Due Diligence)
Instytucje muszą stosować środki bezpieczeństwa finansowego (CDD), które obejmują:
- Identyfikację klienta i weryfikację jego tożsamości na podstawie wiarygodnych dokumentów.
- Identyfikację beneficjenta rzeczywistego – czyli osoby, która faktycznie sprawuje kontrolę nad klientem lub czerpie z niego zyski.
- Ocenę stosunków gospodarczych i regularne monitorowanie transakcji klienta w celu upewnienia się, że są one zgodne z wiedzą instytucji o jego działalności.
Rekomendacje i dobre praktyki dla kontrolerów
Strategia AML/CFT 2026 po raz pierwszy tak szeroko opisuje „dobre praktyki”, których wdrożenie jest rekomendowane organom kontrolnym:
- Podejście oparte na ryzyku: Plany kontroli nie powinny być losowe. Należy typować do kontroli podmioty o najwyższym ryzyku, bazując na danych z KOR i sprawozdaniach Komisji Europejskiej.
- Dokumentowanie naruszeń: Każde stwierdzone naruszenie musi być poparte kompletnym i wiarygodnym dowodem. Kontrolerzy powinni jednoznacznie wskazywać, który konkretnie przepis ustawy został złamany.
- Elektroniczne księgi w handlu sztuką: Handlarze zabytkami o wartości powyżej 10 000 zł powinni przejść na elektroniczną formę prowadzenia ksiąg ewidencyjnych, co ułatwi kontrolę przepływów na rynku sztuki, który jest szczególnie podatny na nadużycia.
Monitorowanie i finansowanie: Jak mierzyć sukces Strategii AML/CFT 2026?
Realizacja tak ambitnego planu wymaga nie tylko funduszy, ale i precyzyjnych wskaźników sukcesu. Strategia AML/CFT 2026 będzie finansowana z budżetów poszczególnych organów państwowych w ramach ich limitów wydatków.
Wskaźniki realizacji (Współczynniki)
GIIF będzie monitorował postępy za pomocą dwóch matematycznych wskaźników:
- Współczynnik podjętych działań (WPD): Stosunek liczby rozpoczętych zadań do wszystkich 25 zadań przewidzianych w strategii.
- Współczynnik zrealizowanych działań (WZD): Stosunek liczby ukończonych zadań do liczby tych, które zostały rozpoczęte.
Podsumowanie postępów będzie przedstawiane co pół roku na posiedzeniach Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego (KBF). Jeśli któreś zadanie będzie opóźnione bez obiektywnych przyczyn, KBF może zarekomendować podjęcie działań wyjaśniających wobec kierownika danej jednostki. Ostatecznym sprawdzianem skuteczności Strategii 2026 będzie kolejna aktualizacja Krajowej Oceny Ryzyka, która powinna wykazać spadek poziomu ryzyka szczątkowego w polskim systemie finansowym.
Słowniczek kluczowych pojęć
- AMLA: Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu – organ unijny koordynujący nadzór nad systemem AML w państwach członkowskich.
- AML/CFT: Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (ang. anti-money laundering and counter-terrorism financing).
- Beneficjent rzeczywisty: Osoba fizyczna sprawująca bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad klientem lub w której imieniu przeprowadzana jest transakcja.
- GIIF: Generalny Inspektor Informacji Finansowej – centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy w Polsce.
- Instytucja obowiązana: Podmiot (np. bank, notariusz, giełda kryptowalut) zobowiązany ustawowo do stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.
- JAF: Jednostka Analityki Finansowej (ang. Financial Intelligence Unit – FIU) – wyspecjalizowana jednostka zajmująca się analizą zgłoszeń o podejrzanych transakcjach.
- KBF: Komitet Bezpieczeństwa Finansowego – organ opiniodawczo-doradczy działający przy GIIF.
- KOR: Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu – diagnoza i prognoza trendów rozwojowych w systemie AML/CFT.
- KSPPPFT: Krajowy System Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu – ogół instytucji i procedur dbających o bezpieczeństwo finansowe państwa.
- MiCA: Unijne rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów, ujednolicające rynek cyfrowych usług finansowych i zwiększające kontrolę nad kryptowalutami.
- SIGIIF 2.0: Nowoczesny system teleinformatyczny GIIF oparty na oprogramowaniu goAML, służący do automatyzacji analizy podejrzanych transakcji.
- Transakcja ponadprogowa: Transakcja przekraczająca określoną w ustawie wartość, podlegająca obowiązkowemu raportowaniu do GIIF.
Najczęściej zadawane pytania – Nowa Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu 2026
Jakie są najważniejsze zmiany w Strategii AML/CFT 2026 względem tej z 2021 roku?
Nowa strategia AML/CFT kładzie znacznie większy nacisk na technologie (SIGIIF 2.0, goTrace), wprowadza analizę terroryzmu państwowego, integruje polski system z unijnym urzędem AMLA oraz dostosowuje przepisy do rynku kryptowalut (MiCA).
Co to jest system goTrace i czy moje dane są w nim bezpieczne?
System goTrace służy do bezpiecznego porównywania baz danych różnych służb za pomocą anonimowych „skrótów” danych. Nie przekazuje on Twoich danych osobowych bezpośrednio – informuje jedynie służby, jeśli ta sama osoba figuruje w dwóch bazach jako podejrzana, co chroni prywatność uczciwych obywateli.
Czy każda fundacja jest instytucją obowiązaną w myśl nowej strategii?
Nie każda. Status instytucji obowiązanej posiadają fundacje i stowarzyszenia z osobowością prawną, które przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej 10 000 euro.
Jakie sankcje grożą za nieprzestrzeganie obowiązków AML?
Ustawa przewiduje szereg kar administracyjnych, od nakazu zaprzestania określonych działań, przez publikację informacji o naruszeniu w biuletynie GIIF, aż po kary pieniężne liczone w milionach złotych oraz zakaz pełnienia funkcji kierowniczych przez osoby odpowiedzialne.
Jak geopolityka wpływa na ryzyko finansowania terroryzmu w Polsce?
Zagrożenie uznano za średnie, ale zidentyfikowano nowe wektory ryzyka: masowy napływ migrantów, który może być wykorzystywany do ukrywania transferów, oraz działania hybrydowe państw ościennych (tzw. terroryzm państwowy).
Zastrzeżenie (Disclaimer)
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Autor nie jest licencjonowanym prawnikiem ani specjalistą ds. prawa. Informacje zawarte w artykule są oparte na ogólnej wiedzy i doświadczeniach autora i nie powinny być traktowane jako rekomendacje prawne.
Decyzje prawne podejmowane na podstawie informacji zawartych w artykule są podejmowane na własne ryzyko czytelnika. Autor nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje wynikające z zastosowania się do tych porad. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji prawnych zaleca się skonsultowanie się z licencjonowanym prawnikiem lub innym odpowiednio wykwalifikowanym specjalistą.
Prawo jest skomplikowane i często się zmienia, dlatego ważne jest, aby uzyskać aktualne i profesjonalne porady dostosowane do indywidualnej sytuacji prawnej. Wszelkie informacje zawarte w artykule mogą nie być odpowiednie dla wszystkich czytelników i nie zastępują profesjonalnej konsultacji prawnej.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Autor nie jest licencjonowanym doradcą podatkowym ani specjalistą ds. podatkowych. Informacje zawarte w artykule są oparte na ogólnej wiedzy i doświadczeniach autora i nie powinny być traktowane jako rekomendacje podatkowe.
Decyzje podatkowe podejmowane na podstawie informacji zawartych w artykule są podejmowane na własne ryzyko czytelnika. Autor oraz wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje finansowe wynikające z zastosowania się do tych porad. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji podatkowych zaleca się skonsultowanie się z licencjonowanym doradcą podatkowym lub innym odpowiednio wykwalifikowanym specjalistą.
Prawo podatkowe jest skomplikowane i często się zmienia, dlatego ważne jest, aby uzyskać aktualne i profesjonalne porady dostosowane do indywidualnej sytuacji podatkowej.
Wszelkie informacje zawarte w artykule mogą nie być odpowiednie dla wszystkich czytelników i nie zastępują profesjonalnej konsultacji podatkowej.
Niniejszy artykuł został stworzony na podstawie dostępnych źródeł, według stanu na dzień publikacji. Podane informacje nie mogą być traktowane jako doradztwo podatkowe w rozumieniu art. 2.1. ustawy o doradztwie podatkowym. Jeśli chcesz uzyskać wiążącą opinię musisz wystąpić o indywidualną interpretację podatkową lub skontaktować się z doradcą podatkowym.
